Rosja w literaturze

Biały Rosjanin

2012-02-16T20:27:00.000+01:00

Carski Petersburg, zwany już Piotrogrodem (od 31.08.1914), staje się sceną końca imperium. Jeszcze dwór żyje, car wierzy, że jego pobyt na froncie I wojny światowej podniesie morale żołnierzy, nielubiana carowa jest obiektem plotek w związku z jej kontaktami z zabitym Rasputinem. Dotkliwa rosyjska zima wzmaga jednak poczucie krzywdy z powodu kłopotów związanych z zaopatrzeniem w podstawowe produkty, po które trzeba stać w długich kolejkach. Prości ludzie nienawidzą wszystkich, którym lepiej się wiedzie, coraz więcej osób daje posłuch rewolucyjnym agitacjom i bierze udział w wiecach niezadowolenia. Tymczasem tajne służby (Ochrana), ugrupowania terrorystyczne, bolszewickie, mieńszewickie, Czarna Sotnia próbują z tego całego zamieszania uszczknąć dla siebie jak najwięcej korzyści. Świat biednych i bogatych staje się tłem wydarzeń tajemniczych o podłożu kryminalnym. Dla znawcy historii obraz przedstawiony w książce to bułka z masłem, nie dowie się niczego więcej, raczej utwierdzi się w przekonaniu, iż autor dobrze odrobił lekcję z materiałami źródłowymi. To obraz może i ukazany wybiórczo jak reporterską kamerą filmową, ale sugerujący, że wkrótce nastąpi pierwsza rewolucja (lutowa - 18 lutego 1917 według kalendarza juliańskiego). Zatrzymamy się przed nią, nie przekroczymy granicy wrzenia, zapowiedzi nowych czasów, które wcale nie będą lepsze, choć tyle naobiecują ludziom. Na razie mówi się o uratowaniu tego co się da przed motłochem, bo taki będzie sterowany tłum. (...)

Gajto Gazdanow, „Wieczór u Claire; Widmo Aleksandra Wolfa”

2012-02-05T15:21:00.003+01:00

Wydanie obejmuje dwie króciótkie powieści, z których pierwsza, debiutancki „Wieczór u Claire”, mimo że krótsza, okazała się nie do przebrnięcia. Być może spodoba się miłośnikom Prousta ciepło nastawionym do jego epigonów, bo i tu przez kilkadziesiąt pierwszych stron bohater-narrator przewraca się w łóżku i wspomina dotychczasowe życie – jak podobno skwitował „W stronę Swanna” jego niedoszły wydawca.

Całość tutaj.

Brudnopis - Siergiej Łukjanienko

2012-01-09T20:00:00.000+01:00

Nigdy, przenigdy nie chciałabym się znaleźć na miejscu Kiryła Maksymowa.

Wyobraź sobie, że wracasz do domu, który okazuje się nie być już Twoim domem. Zamieszkany przez obcą kobietę, posiadającą dokumenty potwierdzające jej zameldowanie. Całkowicie odmieniony, choć to przecież niemożliwe, by w kilka zaledwie godzin zdążyć wymienić meble, tapety i podłogi. Twój ukochany pies, który był z Tobą właściwie od zawsze, nagle zaczyna na Ciebie warczeć, zupełnie Cię nie poznaje. Poznawać przestają Cię też znajomi, najbliżsi przyjaciele, w końcu i rodzice. Klucz do mieszkania łamie się w pół, wszelkie dokumenty potwierdzające Twoje istnienie w tajemniczy sposób znikają, a w końcu i dowód tożsamości rozpada Ci się w rękach. Jesteś, a chwilę później jakby Cię nie było.

Reszta u mnie.

Dotykanie władzy

2011-12-07T18:49:00.001+01:00

o Świadku llji Mitrofanowa

W powieści Ilji Mitrofanowa pt. Świadek niezwykle ważną rolę odgrywa dotyk. Bohater utworu, Fiodor Pietrowicz Pokora, jest fryzjerem-golibrodą, a jego kontakty z ludźmi z miasteczka opierają się w głównej mierze właśnie na dotyku. Kiedy trzyma ostrze brzytwy na twarzy odwiedzających zakład mężczyzn, przez chwilę ma nad nimi władzę – wydaje się jednak tego zupełnie nieświadomy. Natomiast pomny nauk z młodości udzielanych przez majstra, Wasyla Siemonycza, doskonale zdaje sobie sprawę z faktu, że ludzie mają skórę grubą i cienką i że od tego zależy sposób golenia. „Moja sprawa – to golić i strzyc. W końcu każdy chce być ładnie ostrzyżony i ogolony” – mówi do siebie Fiodor po wkroczeniu Armii Czerwonej. Gdy do jego obowiązków dojdzie golenie Pawła Pietrowicza po objęciu przez niego faktycznej władzy w mieście, mężczyzna stopniowo zacznie zdawać sobie sprawę z tego, jak bardzo się mylił.

Pełna wersja tekstu jest dostępna na o dystopiach.

Fiodor Dostojewski, "Biesy"

2011-11-14T21:13:00.006+01:00

Jeślibym miała opisać wrażenie, jakie proza Fiodora Dostojewskiego we mnie budzi, przy pomocy jakiegoś obrazu, byłby to obraz ludzi, którzy biegną dokądś w gorączkowym pośpiechu, zatrzymują się w pół kroku, zawracają i biegną w przeciwnym kierunku. Rozmawiają chaotycznie, poszarpanymi zdaniami. Zewnętrzna teatralność jest wyrazem ich wewnętrznej prawdy, powierzchowna śmieszność pokrywa głęboki tragizm. Od szaleńczej trzeźwości do trzeźwego szaleństwa i z powrotem. W bohaterach migoce coś odpychająco-intrygującego, przykrego i ujmującego jednocześnie. Na poczatku powieści poznajemy Stiepana Trofimowicza Wierchowieńskiego, niespełnionego twórcę, przedstawiciela postępowej inteligencji rosyjskiej. Dużo w nim rysów komicznych i nieporadności myśliciela, który rozsupłuje największe zagadki bytu, a zupełnie nie potrafi zadbać o przyziemne sprawy. Do swojej apodyktycznej przyjaciółki, Warwary Pietrowny, pisze nawet dwa listy dziennie, czego się potem okrutnie wstydzi. Piotr Wierchowieński, syn Stiepana, i Nikołaj Stawrogin, syn Warwary, tworzą już inne pokolenie.

W Rosji nastają niebezpieczne czasy, narasta opozycja wobec władzy carskiej, ożywają groźne ideologie. Impulsem do napisania „Biesów” stała się ujawniona w 1869 roku afera Siergieja Nieczajewa. Stwarzał on wrażenie, że posiada międzynarodowe kontakty rewolucyjne i wie o istnieniu rozbudowanej konspiracyjnej siatki w Rosji, a następnie popchnął kilku spiskowców do zamordowania kolegi (posądzonego o zamiar zdrady). W „Biesach” działaniami rewolucyjnymi kieruje Piotr Wierchowieński, cyniczny zapaleniec, który zakłada w mieście kółko działaczy. Wszystko jest tajne, niedopowiedziane, uczestnicy wierzą, że są trybikiem machiny, komórką w nieskończonej sieci innych komórek. Wymaga się od nich ślepego posłuchu wobec centrali, tym groźniejszej, im bardziej niknącej w grze nieporozumień i przypuszczeń.

Ciąg dalszy na blogu.

Dzieci Stalina

2011-11-05T10:25:00.004+01:00

Do kupienia tej książki nakłoniła mnie reklama na stacji metra: Dzieci Stalina. Trzy pokolenia miłości i wojny, biograficzna i tak dalej. Na fali mojej miłości do wszystkiego co rosyjskie, kupiłam ją. Książka mnie nie zawiodła, obfituje w dramatyczne historie ludzi doświadczonych wojną i sowieckim reżimem, opisuje też bohaterów zdolnych przeżyć w tak niebezpiecznych czasach. Rodzinne tragedie i zwroty akcji to jedno, ale głównym motywem książki miała być wielka miłość Rosjanki i Anglika, który pojawił się w Moskwie na wymianie studenckiej. I tu zaczynają się schody. Autor książki opisywał historię życia swoich rodziców, którym głównym akcentem jest dążenie do umożliwienia Ludmile opuszczenie ZSRR, oczywiście jest to praktycznie niemożliwe. Szereg niepowodzeń, straconych nadziei i raz po raz podejmowanej na nowo walki przerywają jedynie sporadyczne spotkanie młodej pary (raz na kilka lat). Podczas lektury miałam nieustanne wrażenie, że młodego Anglika pasjonuje sama walka z systemem, próba osiągnięcia niemożliwego, a miłość do Ludmiły jest tylko dodatkiem, bo w trudnej sytuacji nie mieli szansy poznać i pokochać się tak naprawdę.
Dla osób szukających autentycznego świadectwa życia w Związku Radzieckim jest to doskonałą książka, tak samo dla miłośników wartkiej akcji. Przeplatanie się wspomnień o ojcu i własnych doświadczeń syna z życia w post-radzieckiej Rosji czyni książkę interesującą pozycją dla rusofilów takich jak ja. Ale jeżeli macie zamiar szukać tam "trzech pokoleń wielkiej miłości", to radzę szukać dalej.

Po Syberii z Colinem Thubronem

2011-10-27T19:58:00.001+02:00

Przestrzeń, samotność, oddalenie, cierpienie, kara, zsyłka, nadzieja, siła, niespełnienie, tajemnica, mrozy - takie słowa są podawane jako skojarzenia z Syberią.

"Pod wieczór wiatr ustaje i wkraczamy w złotą próżnię. Oto pierwotna Syberia - ulotna, nieskończona - która czaiła się w tyle głowy dawnych podróżników jak geograficzny nieświadomy umysł. Jej pozorna pustka była w istocie niezapisaną tablicą. Syberia przez wieki kojarzyła się z plotką i legendą, ewokowała idee, wzbudzała lęk. Nawet jej nazwa - tajemnicze połączenie mongolskiego siber ("piękny", "czysty") i tatarskiego sibir ("śpiąca kraina") - sugerowała coś pośredniego między dziewictwem a oczekiwaniem."¹ Zapisuje w ramach refleksji podróży statkiem trójpokładowym po Jeniseju.

Podróż u bram XXI wieku wyznaczają: Jekaterynburg, Pokrowskoje, Tobolsk, Omsk, Nowosybirsk, Akademgorodok na początku trasy, by doprowadzić reportera do Magadanu na końcu trasy.

(...)

Ciąg dalszy w Niecodzienniku Literackim.

Lew Tołstoj, "Sonata Kreutzerowska"

2011-10-21T23:38:00.007+02:00

Myślę, że w charakterystyce Lwa Tołstoja warto użyć przymiotnika bezkompromisowy. Niezależny. I chyba bardzo skupiony na sobie. Lew Tołstoj wzbudza(ł) emocje. Bo czy to nie dziwne, że syn hrabiego, student orientalistyki i prawa (studia rzucił po trzech latach, ale nie w tym rzecz), oficer artylerii spod Sewastopola, autor dzienników przesyconych opisami przygód miłosnych, człowiek, który ożenił się z ponad dwa razy od siebie młodszą Zofią Bers w którymś momencie zaczął wcielać w życie swoje postanowienie, by stać się innym człowiekiem? Punkty wyjścia nowego programu: wartości etyczne (miłość, dobroć, poświęcenie). Zadania człowieka: ciągłe samodoskonalenie się i wyrzeczenie przemocy. Wskazany sceptycyzm wobec: religijności instytucjonalnej, idei państwa narodowego, sztuki, która skupia się na czymś więcej niźli szerzeniu moralności, miasta (siedliska rozpusty!) i wszelkich używek (oprócz kawy). Wskazany entuzjazm wobec: pracy fizycznej, życia w zgodzie z naturą oraz czystości (należy jej przestrzegać, bo gatunek ludzki powinien zniknąć ze złego świata). Praktyka: pisarz sam uprawia kawałek ziemi, nosi chłopskie ubranie, szyje sobie buty, próbuje rozdawać ziemię i zrzec się honorariów autorskich (tego żona już nie mogła zdzierżyć). Konfrontacja ideałów z życiem: Tołstoj wielokrotnie oświadcza Zofii, że dłużej nie zniesie wspólnego życia, żona co rusz grozi samobójstwem. Kres: autor „Anny Kareniny” potajemnie opuszcza dom (żeby zacząć żyć w zgodzie z poglądami), w pociągu nabawia się zapalenia płuc i umiera na małej stacji kolejowej Astapowo.

Lubię książki, których akcja toczy się w pociągu (do takiego wniosku doszłam po przeczytaniu „Morderstwa w Orient Expressie”). Przedział kolejowy jest takim światem w pigułce, czymś stało-zmiennym. Stałym, bo pasażerowie siedzą na swych siedzeniach, zmiennym, bo krajobrazy za oknem przesuwają się. Właściwie można to powiedzieć o każdym środku transportu, jednak samochód wydaje mi się bardziej prywatny (nie jeździmy raczej z obcymi), a autobus — publiczny (rzadko rozmawiamy z nieznajomymi). Pociąg znajduje się gdzieś na przecięciu tych sytuacji. Jedziemy z nieznajomymi, ale w przestrzeni bardziej kameralnej niż autobusowa, zamkniętej. „Sonata Kreutzerowska” to opowiadanie o pasażerach pewnego przedziału. Na plan pierwszy wysuwa się Pozdnyszew, który mówi mimochodem, że zabił swoją żonę. Niektórzy nie chcą z nim już dłużej jechać. Rola pierwszoosobowego narratora ogranicza się do wysłuchania historii mordercy i zadawania dodatkowych pytań.

Ciąg dalszy na blogu.

Moja żona wiedźma - Andriej Bielanin

2011-10-17T20:59:00.003+02:00

Wziąć sobie za żonę wiedźmę, pff, też mi sztuka. Każdy facet jest na to narażony. Ja, choć do żony mi daleko, już nie raz usłyszałam od mojego M. urocze: Ty wiedźmo, czasem z miłym dodatkiem w postaci oskarżenia o rzucanie klątw różnorakich. Niestety, do Bielaninowej wiedźmy mi daleko. Niestety, bo ona jest prawdziwa. I niestety, bo moje garnki same się nie zmywają, a obiad sam się nie podaje do stołu. Ale też przy okazji nie znikam z łóżka w środku nocy i nie wracam do niego śmierdząca brudnym psem. To na pewno plus, zwłaszcza, że któregoś razu mogłabym nie wrócić. Tak jak nie wraca Natasza, gdy Siergiej w przypływie złości/nieostrożności/głupoty (niepotrzebne skreślić) wrzuca do ognia znalezioną na jej ubraniu sierść...
Reszta u mnie.

"Słodki padalec" Doncowej

2011-09-21T20:22:00.001+02:00

Słodki padalec, kolejna powieść z serii o Eulampii Romanowej, rozczarował mnie. Może przesyt stylem pisania, może i czas był nieodpowiedni na czytanie, a może brak rodziny, z którą główna bohaterka mieszka, specyficznej atmosfery istniejącej obok wątku kryminalnego. Tym razem po wyjeździe na rok rodziny Katii (razem ze zwierzętami) do USA, rekomendowana przez przyjaciółkę Lampa zatrudnia się w domu znanego twórcy kryminałów, Konrada Razumowa.

(...)

Ciąg dalszy na blogu.

"Dzieci Arbatu" Anatolija Rybakowa

2011-09-14T23:03:00.005+02:00

Historyk, pisząc o wielkim terrorze stalinowskim z lat 30. XX wieku, zacznie tak: Niespełna rok po XVII Zjeździe, 1 grudnia 1934, w Leningradzie, w siedzibie miejscowych władz partyjnych – Pałacu Smolnym – od skrytobójczej kuli zginął Kirow (Bazylow, Wieczorkiewicz 2005: 435). Pisarz, chcąc uchwycić to, co najważniejsze – na śmierci Kirowa swoje dzieło zakończy. Tak zrobił Anatolij Rybakow w Dzieciach Arbatu (1989).

Cała recenzja do przeczytania na blogu "Tańczący z chwilami". Zapraszam.

"Kolacja z zabójcą" Aleksandra Marinina

2011-09-08T12:40:00.003+02:00

Staram się wykorzystywać różnorakie promocje książkowe, bo wiadomo, że dla każdego nałogowca jest to szansa na powiększenie zbiorów przy jednoczesnym obniżeniu kosztów. Dlatego też od kilku lat, jeśli mam taką okazję, kupuję wybrane kryminały WAB-u wydawane we wspólnej akcji wraz z Polityką - "Lato z kryminałem". W ten sposób na mojej półce zagościło kilka powieści Mankella, a także jednej z popularniejszych na naszym rynku autorek rosyjskich - Aleksandry Marininy.
Kilka słów o Kolacji z zabójcą na moim blogu. Zapraszam.

Mag niezależny Flossia Narren. Część I - Kira Imajłowa

2011-08-20T16:31:00.003+02:00

Zaczęło się naprawdę dobrze, od samego początku obdarzyłam bohaterkę wielką sympatią, choć ona sama do zbyt sympatycznych nie należy, ale jak się okazało im dalej w las tym… nudniej.

Żeby poznać moją opinię zapraszam tutaj.

Fiodor Dostojewski "Zbrodnia i kara"

2011-08-20T11:15:00.001+02:00

Fiodor Dostojewski. Mistrz tworzenia pogłębionych portretów psychologicznych swoich postaci. Osoba, która od dziecka pasjonowała się literaturą, nie pomijając dzieł tych największych wirtuozów pióra. Od najmłodszych lat nasiąkał miłością do słowa pisanego, którą później przelewał w swoją własną twórczość. Człowiek mający na swoim koncie wiele ciężkich doświadczeń życiowych, które już na zawsze pozostawiły po sobie mroczny ślad w jego duszy. W utworach, które tworzył można było wyczuć ten głęboki smutek, który tkwił cały czas gdzieś wewnątrz niego. Wyjątkiem nie jest tu również jego chyba najbardziej znana powieść "Zbrodnia i kara".

Pełna recenzja u mnie, zapraszam :)

привет!

2011-08-20T11:05:00.000+02:00

Sasasa, oto i moje pierwsze wyzwanie czytelnicze! Cieszę się niezmiernie jak widać :)

    Postanowiłam wziąć w nim udział ponieważ od dłuższego czasu fascynuje mnie ten kraj i na pewno jednym z nalepszych sposobów na poznanie go jest właśnie zaznajomienie się z jego literaturą lub tą o nim traktującą. Nie mam jeszcze dokładnie sprecyzowanych planów jeśli chodzi o wybrane lektury do przeczytania, ale na pewno nie chciałabym ominąć tych pozycji:

# "Bracia Karamazow" Fiodor Dostojewski
# "Idiota" Fiodor Dostojewski
# "Mistrz i Małgorzata" Michaił Bułhakow

    Chciałabym też przyjrzeć się bliżej współczesnej literaturze rosyjskiej, nie zatrzymywać się tylko na klasykach. Tytułów planowanych na razie nie podam bo zamierzam zdobywać je sukcesywanie w sposób spontaniczny. To co się nawinie i mnie zainteresuje przeczytane zostanie ;)

Na moich półkach z literatury rosyjskiej oprócz "Zbrodni i kary" kurzą się:

# "Baby" Antoni Czechow czytane już dawno temu, może to okazja, aby sobie je odświeżyć
# "Pruska narzeczona" Jurij Bujda jakiś czas temuj upolowana na podaju
# "Sen we mgle" Jurij Rytcheu podarowana mi przez znajomego, który znalazł ją samotnie leżącą od dłuższego czasu na klatce schodowej. Książka-widmo, na internecie nie znalazłam żadnej recenzji jej dotyczącej co oczywiście tylko potęguje moją ciekawość
# "Beczka śmierci" Arkadij Wajner i Gieorgij Wajner od kiedy pamiętam leży ona na mojej półce, skąd się wzięła nie wiem

    Może i któraś z tych pozycji zostanie wkrótce przeze mnie przeczytana. Pożyjemy zobaczymy. Plany planami, a ja i tak zrobię pewnie w rezultacie wszystko na odwrót znając siebie.

    Pozdrawiam wszystkich miłośników (tych obecnych i przyszłych) literatury związanej z Rosją i życzę wytrwałości w jej poznawaniu!

Czarnobyl. Spowiedź reportera, Igor Kostin

2011-08-11T18:13:00.002+02:00

Albatros, 2006

Liczba stron: 240

Trudno przejść obojętnie koło książki, która ma taką okładkę. Jedna fotografia, a tak wiele mówi o tym, czego można spodziewać się w środku. Jedna fotografia, a opowiada całą wstrząsającą historię o tym, jak usuwano skutki tragedii, która wydarzyła się w Czarnobylu 26 kwietnia 1986 roku.

Po kolei jednak...

Autor książki jest fotoreporterem. Gdy wybuchł reaktor atomowy w Czarnobylu pracował dla redakcji prasowej Nowosti. Nad miejsce katastrofy poleciał po raz pierwszy wraz z załogą helikoptera rano, zaraz po wybuchu. Ze zrobionych wówczas zdjęć wyszło tylko jedno, ujęcie elektrowni jądrowej z góry. Wszystkie pozostałe klatki filmu zostały prześwietlone - zniszczyło je wysokie promieniowanie.

Cała recenzja na blogu Agaczyta

Anna i Siergiej Litwinowie WYCIECZKA NA TAMTEN ŚWIAT

2011-08-11T13:04:00.004+02:00

Przychodzi dzień, gdy nie dla nas już wakacje z duchami czy podróże za jeden uśmiech, które to zapewniały nam dodatkową porcję letnich przygód – cóż z tego, że na papierze – w wieku nieco (sic!) młodszym. A jednak choć kolejnych lat w metryce przybywa nieubłaganie, to ochoty na liczony w miesiącach urlop czy nadprogramową dawkę atrakcji nie ubywa już wcale. Anna i Siergiej Litwinowie proponują nam w tych ciężkich chwilach ofertę specjalną: „Wycieczkę na tamten świat”. Program obejmuje: grono nowych znajomych, survival po bezdrożach Rosji, niezapomnianą niespodziankę na pokładzie samolotu, nieprawdopodobne zwroty akcji oraz skutecznie motywujących do dziarskiego „zwiedzania” gangsterów, siedzących nam wytrwale na ogonie. Bon voyage!

Pełny tekst na blogu ZACZYTANA - zapraszam :)

"Mąż do zadań specjalnych" Tatiany Polakowej

2011-08-08T18:09:00.001+02:00

W poprzednim tomie cyklu Anfisa napisała kryminał, który wywołał lawinę zdarzeń o charakterze przestępczym oraz zainicjował działalność detektywistyczną przyjaciółek: wspomnianej Anfisy i Żeni. W kolejnej książce niemoc twórcza przyczynia się do tego, że wkrótce sprawy powiązań rodzinnych i towarzyskich staną się impulsem chęci niesienia pomocy. Wiadomo jednak, że czasami można oddać znajomym niedźwiedzią przysługę, ale sprawiedliwości stanie się zadość i wena twórcza powróci.

W czasie pobytu na daczy u znajomych kobiety odnajdują topielicę o nieznanych nikomu personaliach. Następnie zostaje porwana Lelka, sześcioletnia córka właścicieli domku letniskowego. I jak tu pozostać obojętnym, gdy ma się wrażenie, iż milicja pracuje niemrawo?

(...)

Ciąg dalszy w Niecodzienniku Literackim.

Mordercy w mauzoleach, Jeffrey Tayler

2011-08-07T18:05:00.004+02:00

Carta Blanca, 2011

Liczba stron: 410

Jeffrey Tayler jest Amerykaninem od kilkunastu lat mieszkającym w Rosji. Jest również dziennikarzem i podróżnikiem. Wydaje książki ze swoich podróży po świecie. Podróż, o której mowa w tej książce, rozpoczęła się wiosną 2006 roku w Moskwie, a skończyła jesienią w Pekinie. Tayler przejechał trasę na wschód korzystając z różnych środków transportu, pociągów, taksówek, autobusów i zatrzymując się w miejscach, które z różnych powodów chciał bliżej poznać. Nie była to jego pierwsza podróż w tamte rejony, ale pierwsza tak szczegółowo udokumentowana.
Recenzja w całości na blogu Czytam, bo lubię.

Generation „P”

2011-08-05T00:28:00.000+02:00

Wiktor Pielewin

Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2002

Na ile rzeczywisty jest świat, w którym istniejemy, czy nasze byty są samodzielne, czy ktoś je kreuje i kieruje nimi. Takie pytania są chyba tak stare, jak ludzka myśl. Pielewin przenosi te wątpliwości na bliską nam, ale dość nową w postsocjalistycznych krajach płaszczyznę kreowania świata przez reklamę.

Generation „P” została napisana w 1999 roku, a więc krótko po uwolnieniu w Rosji (i nie tylko) gospodarki rynkowej. Rosyjskie społeczeństwo zachłysnęło się materialnymi dobrami i uległo konsumpcjonizmowi. Myślę, że wtedy powieść Pielewina miała walor świeżości, odkrywczości. Wskazywała na miałkość nowych wartości, na zatracenie narodowej idei gdzieś w powszechnej globalizacji i na przemianę z niewolnika epoki radzieckiej w niewolnika stanu posiadania. Ale od tamtej pory minęło trochę czasu i przerobiliśmy już te tematy. Czytając ją dziś nie znajduję w niej nic, co nie zostałoby wcześniej powiedziane, nie demaskuje niczego, co nie byłoby już obnażone i napiętnowane.

Nie wiem, czy za kilka miesięcy zostanie mi jeszcze jakieś wspomnienie po tej lekturze. A co do innych książek autora, to może kiedyś... Ale chyba nieprędko.

Więcej na moim blogu. Zapraszam.

Na dzień dobry, czyli rozeznanie

2011-08-03T17:49:00.000+02:00

Z wielką przyjemnością dołączam do grona osób, które podjęły się wyzwania Rosja w literaturze i czynię swoją powinność, czyli staram się napisać co nieco "na dobry początek".
Jeśli chodzi o moje doświadczenia z rosyjską literaturą to można by rzec, że "jakieś tam są" i "coś się czytało"; tego "cosia" jest nawet całkiem sporo, chociaż niektóre pozycje były czytane tak dawno temu, że ledwie je pamiętam. Mówiąc krótko: sporo za mną, więcej przede mną, co niewątpliwie cieszy.
Moje plany czytelnicze (najbliższe):
F. Dostojewski Biesy
F. Dostojewski Idiota
L. Tołstoj Wojna i pokój
L. Tołstoj Anna Karenina
M. Lermontow Bohater naszych czasów
V. Nabokov Lolita
B. Pasternak Doktor Żywago
Zbiór opowiadań pisarzy rosyjskich Królowa pocałunków. Opowiadania o miłości.

"Anna Karenina" Lew Tołstoj + audiobook w wykonaniu Anny Polony

2011-08-03T09:26:00.002+02:00

No dobra, poszłam na łatwiznę. Z racji kiepskiego wydania i bardzo małej czcionki kupiłam audiobooka. Tym sposobem zakochałam się w głosie Anny Polony. Nie wiem co mnie bardziej urzekło, treść powieści? czy wykonanie?

"Wszystkie szczęśliwe rodziny są do siebie podobne, każda nieszczęśliwa rodzina jest nieszczęśliwa na swój sposób" - to chyba najczęściej cytowane zdanie z tej powieści. Rozpoczyna ono utwór i w mistrzowskim skrócie zapowiada jego treść. "Anna Karenina" to historia trzech nieszczęśliwych rodzin, a każda z nich jest nieszczęśliwa z innego powodu.

Pierwsza historia to miłość tytułowej bohaterki. Anna - szanowana żona wysokiego urzędnika carskiego, piękna, inteligentna, zachwyca wszystkich na salonach. Nie kocha o 20 lat starszego męża, złakniona jest jednak gorącego uczucia, długo opiera się przed miłością innego mężczyzny. Odrzuca w końcu konwenanse. Kiedy czuje się w końcu szczęśliwa i spełniona, stwierdza, że nie potrafi dłużej żyć w kłamstwie. Wyznaje więc mężowi prawdę. Jednak cena szczęścia okaże się dla niej zbyt wysoka. Traci wszystko: ukochanego syna, przyjaciół, szacunek środowiska. Jej kochanek - Aleksy Wroński - jest wolny, może bywać w towarzystwie, w świecie. Anna dusi się, zamknięta w złotej klatce, nie potrafi pokochać malutkiej córeczki "Wszystko w niej było takie milutkie, choć nie chwytało za serce", jak pierworodnego syna-Sieriożę. Ma leżeć, pachnieć i czekać na Wrońskiego, który pomiędzy swoimi atrakcjami przybywa do domu. Anna popada w depresję, dręczy siebie i Aleksego atakami zazdrości, żąda ciągle potwierdzenia ich uczucia. I tu cienka linia łącząca miłość i nienawiść pęka.

Drugi wątek to miłość księżniczki Kitty Szczerbackiej i właściciela ziemskiego Konstantego Lewina. Konstanty jest dużo starszy, oświadcza się Kitty, ale ona odrzuca propozycję i długo musiała dojrzewać do tego związku. W końcu wychodzi za niego. Niestety zbyt duża równica wieku, sprawia, że nie są szczęśliwi. Konstanty najpierw nie mógł uwierzyć, że Kitty może jednak go pokochać, ciągle żądał od niej utwierdzenia uczuć. Często się kłócą, potem godzą, następnie Lewin nie potrafi sobie poradzić z zazdrością o żonę. Poza tym ma poczucie zaniedbywania obowiązków społecznych i nie jest w stanie pokochać swojego dziecka.

Trzeci nieszczęśliwy związek to rodzinna brata Anny-Stiepana Obłońskiego i jego żony Dolly. Dawno wygasło uczucie ich łączące. Dolly z trudem dochodzi do siebie po licznych porodach, Stiepan jest nią znudzony i szuka nowych atrakcji. Ona wybacza mu najpierw pierwszą zdradę ze względu na dzieci i trwają dalej uschłym małżeństwie z przyzwyczajenia oraz konwenanse. Potem Dolly zdradzana już regularnie nie ma siły i zdrowia, aby się temu przeciwstawić.

Trzy kobiety i trzy odmienne postawy. Anna spragniona namiętnego uczucia poświęca wszystko, aby zaznać odrobiny szczęścia. Kitty trochę niedojrzała zarówno do miłości jak i małżeństwa, trochę "puściutka", lubiąca bale, tak naprawdę sama nie potrafiła się zdecydować, kogo chce za męża i liczyła na to, aby ktoś nią pokierował. Natomiast Dolly znosi wszystkie zdrady męża, ale nie tylko ze względu na dzieci, ale też dla własnej wygody. Po prostu nie wyobraża sobie innego życia, dlatego na wszystko przytakuje. Dla nich wszystkich życie rodzinne było źródłem cierpień.

Mężczyźni też prezentują odmienne postawy. Dla Karenina- męża Anny - liczy się bardzo opinia ludzi. Szanowany, pobożny, błyskotliwy, inteligentny, o wysokich zasadach moralnych, zajmuje bardzo wysoką funkcję państwową. Lubi z żoną pokazywać się na bankietach, balach, przepiera go duma, że jest piękna i budzi zachwyt na salonach, ale tak naprawdę Anna jest mu obojętna i nawet zaakceptowałby jej romans, gdyby nic nie zauważono w towarzystwie.

Wroński - elegancki, przystojny i bogaty oficer, podobał się kobietom i miał tego świadomość, "petersburski fircyk"- tak o nim mówi ojciec Kitty. Jest raczej typem zdobywcy, gdzie po osiągnięciu celu mija jego zapał. Romans dodawał mu splendoru, zaspokoił jego ambicje. Jednak Annę kocha prawdziwie. "To nie był chwilowy szał - pisze Tołstoj. - Anna była mu droższa niż życie". Dla niej porzuca doskonale zapowiadającą się karierę wojskową. Z czasem zazdrość Anny przytłacza jego miłość i namiętność.

Natomiast Konstanty Lewin pochodzi ze starego szlacheckiego rodu. Jest gwałtowny i ambitny, interesuje się nauką, jest dobrym gospodarzem, przyjaźni się z chłopami i pomaga im w pracy. Gardzi służbą publiczną, ponieważ chciałby, by praca zawsze miała określony cel. Lewin pragnie życia rodzinnego, miłość jest dla niego możliwa tylko w małżeństwie. I nie trudno się domyślić, że postać Lewina ma sporo cech autobiograficznych autora. Tołstoj, tak jak jego bohater, o mało nie spóźnił się na swój ślub do cerkwi i podarował swojej żonie dziennik o wcześniejszym kawalerskim życiu. Poza tym w usta Lewina włożył Tołstoj cały swój manifest dotyczący spraw społecznych, politycznych i obyczajowych.

Tołstoj bardzo barwnie również opisuje obyczajowości arystokracji na tle epoki. W mieście bale, bankiety, wyścigi, spotkania na krykieta; na wsi - polowania i wszędzie to wszechobecne "bycie w towarzystwie".

Jeśli chodzi o całą powieść, to jestem delikatnie zawiedziona, spodziewałam się większych namiętności. Tymczasem Tołstoj za dużo miejsca poświęca sprawom społecznym, tak jakby chciał wyrazić cały swój pogląd i sprzeciw, dlatego powieść momentami się dłuży. Jednak z wypiekami na twarzy, czytałam i słuchałam, wątków miłosnych, szczególne Anny i Wrońskiego.

Jak wynika z dzienników Tołstoaja - był on seksoholikiem (ale takim z zasadami) nie radzącym sobie ze swym libido. I raczej był zwolennikiem powiedzenia Nietzschego, że "Szczęście mężczyzny brzmi: ja chcę. Szczęście kobiety: on chce". Poza tym był bardzo rozczarowany swoim życiem rodzinnym, stąd te nieszczęśliwe historie małżeństw, nie wierzył chyba w prawdziwą miłość i miał na to swój pogląd. Miłość wyłącznie cielesna i zmysłowa staje się siłą niszczącą, dopiero miłość kultywowana w atmosferze czułości, prawdy i radości rodzinnego życia przynosi harmonię i szczęście. Niestety nie dane to było ani Tołstojowi, ani jego bohaterom.

Swoją przygodę z Tołstojem zaliczam do udanych, choć nie zauroczył mnie tak jak Dostojewski.

I jeszcze mam jedną dygresję. Choć zmieniły się czasy, konwenanse, to jednak za to samo uczucie, kobiety zawsze płacą większą cenę, a często - największą. To one zwykle poświęcają więcej dla miłości, odrobiny szczęścia. Ale jak to by powiedział Lewin vel Tołstoj "Ale co począć, co począć".

Recenzja też u mnie Zapraszam

"Pułapka na sponsora" Tatiany Polakowej

2011-08-01T16:18:00.000+02:00

Tatiana Polakowa

Nowy cykl rosyjskich kryminałów humorystycznych zaczyna Pułapka na sponsora Tatiany Polakowej. Akcja dzieje gdzieś w niemałym mieście rosyjskim, a bohaterkami są dwie przyjaciółki: Anfisa i Żenia. Pierwsza pracuje w firmie turystycznej, druga jest dziennikarką. Tak się składa, iż obie tak kochają literaturę, że piszą teksty znane jednak tylko sobie samym, ale to Anfisa zdaje się mieć talent.

A wszystko zaczęło się od napisanego kryminału, który należałoby wydać, a więc znaleźć sponsora. Dziwnym zbiegiem okoliczności zaczyna wokół niego dziać się coś niedobrego, wywołuje niezdrowe zainteresowanie, a nawet dochodzi do zejścia paru osób. Morderstwo w domu z kolumnami Anfisy jest zbyt blisko życia. Kobiety są zmuszone w imię własnego bezpieczeństwa zainteresować się związkami fabuły ze światem wokół nich.

Perypetie bohaterek przypominają mi grę w zimno, ciepło, gorąco, bo nie ma to jak wścibskie kobiety, które postanowiły wziąć sprawy w swoje ręce. Powieść Polakowej nie rości sobie pretensji do ukazywania mrocznych skandynawskich klimatów ujawniających się w psychice bohaterów i ich otoczeniu, lecz posługuje się raczej konwencją pomyłek. Warsztat rosyjskiej autorki odznacza się również dużym zmysłem obserwacyjnym ludzkiego życia, ale i umiejętnością rozładowywania napięć humorem słownym. Wiele tu trafnych point, gry słów. Tak się skupiamy na zdarzeniach które stają się udziałem bohaterów, że nawet wyjaśnienie przypadków kryminalnych istnieje obok życia samozwańczych śledczych. Wizyty towarzyskie łączą się z bukietem kwiatów, tortem i trunkiem, czasami w gości zabiera się czekoladki.

Poprzedni cykl z Olgą Riazancewą był bogatszy w kreśleniu sylwetki detektywa-amatora, przejmujących zdarzeń z jej życia, krytycznych i ironicznych ocen rzeczywistości, ten poprzez znacznie większą dawkę humoru również między wierszami pozwala dostrzec wiele aspektów rosyjskiego życia codziennego.

Z blogu Niecodziennik Literacki

Podsumowanie pierwszego roku wyzwania

2011-08-01T08:53:00.002+02:00

Rok za nami! Czas na małe podsumowanie i garść statystyk, zobaczmy jak nam na razie idzie, a może będzie to dla nas dobrą motywacją do pisania kolejnych recenzji.

Po pierwsze nasze wyzwanie ma wyjątkowo dużo uczestników: aż 68! Wśród nich pierwsza trójka najaktywniejszych wygląda następująco:

1. nutta z blogu niecodziennik literacki (13 recenzji!) - niekwestionowany lider naszego wyzwania :)

2. tu są ex equo aż trzy osoby, które zamieściły po 8 recenzji:

ewa (wycieczki literackie)

Quaffery (Moje lektury)

kornwalia (Mikropolis)

3. dededan (czytam bo lubię) z 7 recenzjami

Wszystkim jednak dziękujemy za wytężoną pracę! Liczymy też, że te osoby, które ograniczyły się jedynie do przywitania i napisania swoich planów zdecydują się wkrótce na napisanie swojej pierwszej recenzji, zwłaszcza, że takich uśpionych uczestników mamy aż 12. Czekamy na Was! :)

No to teraz pochylmy się nad tym o czym pisaliśmy. Zdecydowanie królują tu kryminały, a konkretnie te autorstwa Borysa Akunina (18 recenzji) i Aleksandry Marininy (12). Jednak spore powodzenie miała też literatura poważniejsza, a nawet klasyka. Omawialiśmy więc Bułhakowa (poświęcono mu 8 postów), Tołstoja (7), Dostojewskiego, Nabokova i Sołżenicyna. Najpopularniejszym autorem piszącym o Rosji, ale urodzonym poza jej granicami był wśród nas Jacek Hugo-Bader (5 recenzji).

W sumie przeczytaliśmy 124 książki aż 80-ciu autorów!

Napisaliśmy 249 postów. Najpopularniejsze (z tych omawiających książki), to:

1. "Zapiski myśliwego"- Iwan Turgieniew autor: visell (81 wyświetleń)

2. Rosyjska zima, Daphne Kalotay nutty (53)

3. Daj mi! - Irina Dienieżkina Mooly (47)

Całego bloga Rosja w literaturze wyświetlono przez ten rok 21667 razy, co oznacza, że dziennie mamy ok. 60 wejść. Pod względem pisania recenzji najaktywniejsi byliśmy w styczniu 2011 - pojawiło się ich wtedy aż 34.

Goła pionierka

2011-07-24T16:35:00.000+02:00

Michaił Kononow

Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2005

O czym może być współczesna rosyjska literatura (przynajmniej ta, którą się u nas wydaje), jeśli nie jest kryminałem ani fantastyką. Wiadomo – o wojnie.

Różnie już wojnę opisywano, ale Goła pionierka jest jednak dość nietypowa. Ironiczna, prześmiewcza wizja wojennych trudów sowieckich żołnierzy na froncie Wojny Ojczyźnianej i oblężenia Leningradu. Pisana jest mieszaniną poetyckiego, mistycznego wręcz języka, mowy prostych ludzi i politycznej agitki.

Bohaterką jest niespełna piętnastoletnia Masza Mucha, nadzwyczaj uświadomiona politycznie pionierka, jeszcze nie kosomołka¹, bo za młoda. Ale wystarczająco dorosła, żeby walczyć za Ojczyznę i nieść pociechę i wsparcie duchowe i cielesne twarzyszom oficerom na froncie. W dzień walczy na froncie, w nocy w ziemiance niesie pocieszenie oficerom. Ale nie koniec na tym jej bohaterstwa, bo w nocy, w snach jest Czajką, samotnie szybującą nad frontem i oblężonym miastem i w pojedynkę walczącą z Niemcami.

W tej książce nic w końcu nie okazuje się takie, jak się początkowo wydaje. Świadoma pionierka Mucha, to biedne zindoktrynowane dziecko, które w głębi duszy doskonale czuje koszmar swojego położenia. Dzielni wojacy to armatnie mięso, źle uzbrojone i źle wyposażone, posyłane na śmierć, bo radziecka krew jest tania. A szlachetny dowódca z Czajki snów, to zwykły zbrodniarz.

Mam mieszane uczucia po lekturze Gołej pionierki. Nie mogę powiedzieć, że mi się podobała, bo ta książka chyba nikomu nie może się podobać w dosłownym znaczeniu tego słowa. Niemniej jednak zrobiła na mnie wrażenie, bo też i nikogo chyba nie pozostawi obojętnym.

Więcej na moim blogu. Zapraszam.

1To nie literówka, takiego słowa używa autor.

"Wycieczka na tamten świat" Anna i Sergiej Litwinowie

2011-07-22T17:53:00.002+02:00

Anna i Siergiej Litwinowie - rodzeństwo pisarzy, które zadebiutowało w 1999 roku, wygrywając ogłoszony przez dziennik „Komsomolska Prawda” konkurs na najlepsze opowiadanie kryminalne. Anna jest z wykształcenia dziennikarką, w wolnym czasie uprawia spadochroniarstwo. Siergiej, inżynier energetyk, pasjonuje się archeologią. Wspólnie są autorami ponad czterdziestu powieści i czterech zbiorów opowiadań. Ich książki osiągnęły w Rosji nakład ponad 6 milionów egzemplarzy. Cykl o Tani Sadownikowej został zekranizowany (ze strony Wydawnictwa Oficynka)

Na początku powieści poznajemy trójkę bohaterów:
Tania - 25-letnia pracownica agencji reklamownej, od 15 roku życia uprawia spadochroniarstwo, piękna, pewna siebie i świadoma własnej urody, co bez skrupułów wykorzystuje, lubi wygodę i komfort, dlatego wybiera bogatych cudzoziemców, aby korzystać z życia i przy tym dobrze się bawić. Igor - 31-letni bardzo inteligenty moskwianin, posiada doskonałą pamięć matematyczną, z której umiejętnie korzysta grając w karty, nie jest jednak oszustem, polega tylko na własnych zdolnościach i talencie. Dima - 25-letni dziennikarz, ambitny i wciąż szukających ciekawych tematów, dostaje zlecenie, aby napisać tekst o grupie spadochroniarskiej, wcielając się oczywiście w jednego z nich.

Młodzi bohaterzy należą do średniozamożnej klasy społecznej new Russians, która miała dobry start i przy trochę szczęścia w życiu. Pierwszy raz spotykają się przypadkowo w samolocie lecącym do Archangielska. Fatalnym zbiegiem okoliczności cała trójka skacze na spadochronach (dwóch) ze samolotu i zostaje oskarżona o spowodowanie wybuchu na tym samolocie. I tak zostają terrorystami ściganymi przez służby...

Pościgi, ucieczki, Russian mafia, strzelanina, adrenalina, rosnące napięcie, porwanie wszytko to można znaleźć w tej powieści. Tak jak w dobrym amerykańskim filmie sensacyjnym

Bardzo zabawna fabuła, podszyta tajemniczą historią o drogocennym brylancie z końca XVIII wieku, wartka, wręcz dynamiczna akcja, nie ma tu miejsca na roztrząsanie decyzji, dylematy morale, wszystko dzieje tu się bardzo szybko. Kreacja bohaterów jest wyrazista, lecz nieskomplikowana. Mnie najbardziej podobał się Igor. Lubię takich bohaterów, którzy powoli odkrywają karty, są trochę niedostępni, a z drugiej strony pociągający.

I zakończenie - zaskakujące, choć trochę nieprawdopodobne. W świecie realnym tak prosto by się chyba nie skończyło, ale świetnie się to czytało. I z miłą chęcią przeczytam następne powieści Litwinów.

recenzja też u mnie Zapraszam

Biada fałszywym prorokom. "Pelagia i czerwony kogut" Boris Akunin

2011-07-18T14:09:00.003+02:00

Niegdyś pianie koguta budziło całe wsie i małe mieściny. Oznajmiało, tym samym, że oto nastał nowy dzień, iż czas na rozpoczęcie codziennych, gospodarskich czynności.

Dzisiaj koguta możemy zobaczyć tylko w tradycyjnych wiejskich zagrodach, czy na nowoczesnych farmach. Raczej nie budzi już ludzi ze snu i nie obwieszcza nadejścia świtu, czy początku dnia pracy.
Czasami podczas podróży po zapomnianych zakamarkach naszego kraju drogę przebiegnie nam nie tylko czarny kot, ale też dostojny, czerwony kogut, który w żadnej mierze nie wygląda na zwierzę niezwykłe, a wydaje się po prostu nadzwyczaj pospolity.

A jednak kogut ma ponoć wielką moc. Nie tylko potrafi bezbłędnie znaleźć drogę i wyprowadzić z ciemnego, krętego labiryntu lub ogromnej jaskini, lecz może także przyczynić się do przeniesienia człowieka, zarówno w czasie, jak i przestrzeni. Ponadto to przecież takie miłe stworzenie...

Co łączy kogucią moc z rudowłosą czernicą? Jak siostra Pelagia wyjdzie z kolejnych tarapatów?
By przeczytać ciąg dalszy recenzji zapraszam na mojego bloga.

Mikołaj Gogol - Martwe dusze

2011-07-14T18:05:00.000+02:00

Wydawnictwo: Książka i Wiedza, 1949

Pierwsze wydanie: Мёртвые души, 1842

Stron: 288

Tłumacz: Władysław Broniewski

Ocena: 5/6

Wreszcie! Zawsze miałam swoje małe molowe kompleksy na punkcie kompletnej nieznajomości sławnego Gogola. W końcu mistrz Dostojewski już twierdził "My wszyscy z niego" i jeśli miał na myśli literaturę rosyjską jako taką, to pozostaje mi tylko przytaknąć, bowiem szybko zauważa się jak ci wielcy (Dostojewski, Tołstoj, Czechow) musieli zaczynać sami od czytania Gogola. Już w nim jest ten specyficzny rosyjski nerw, to specjalne opisanie świata i uważny obserwator Rosjan i ludzkiej natury ogólnie.

Zupełnie zaskakujące było dla mnie odkrycie, że Gogol napisał Martwe dusze w wieku 32 lat. Napisać w tym wieku powieść zwieńczającą pisarską karierę, uznaną później za jego najświetniejsze arcydzieło; książkę zaliczaną do światowego kanonu i czytaną do dzisiaj! A przecież nie raz miałam wrażenie, że napisał to jakiś staruszek, z siwą brodą, opatulony kocem, z pomarszczoną twarzą, pełen gorzkiej wiedzy i rozczarowania ludźmi... Plany były wielkie: miał to być początek trylogii, jak się wydaje, o Rosji. Nikołaj jednak okazał się szalenie wrażliwy na krytykę i po wysłuchaniu serii zarzutów na swój temat jakoby szkalował swoim dziełem mateczkę Rosję i szlachetnych krajan wpadł w depresję. Spalił to, co napisał później i w ogóle skończył marnie: istnieje teoria, że pochowano go żywcem.

Ciąg dalszy u mnie --> Mikropolis

"Długi marsz" - Sławomir Rawicz

2011-07-03T23:04:00.002+02:00

Nic nowego pewnie nie napiszę o "Długim marszu". O historii "wielkiej ucieczki" z sowieckiego łagru po ekranizacji Petera Weira słyszeli już chyba wszyscy. Wiele ciekawych informacji znajdziecie na blogu "Fotel przy kominku", między innymi o historii powstania książki, autor bloga zadał sobie również sporo trudu w zestawieniu głosów krytycznych dotyczących książki (min. dotyczącej autentyczności opisywanej historii) i bezlitośnie się z nimi rozprawił:).

Moim zdaniem największą jej zaletą jest wciągająca historia (która zaowocowała ekranizacją i 20 milionami sprzedanych egzemplarzy na świecie) w połączeniu z faktem, że opowiada o reżimie komunistycznym. Popularnych historii odsłaniających ciemne strony faszyzmu jest sporo. Działalność partii faszystowskich jest w wielu państwach zakazana. Tymczasem jeśli chodzi o komunizm - mamy koszulki z Che Guevarą, pielgrzymki noblistów do Fidela, a literatury łagrowej jakoś nikt nie ekranizuje. Tymczasem "Długi marsz" w skondensowany sposób przekazuje spory ładunek informacji o archipelagu "Gułag". Zaawansowani znawcy tematu zapewne wzruszą tylko ramionami. Ilu jest jednak takich na Zachodzie?
W czasach, gdy ja chodziłam do liceum, w programie był jeszcze "Inny świat" Herlinga-Grudzińskiego. Czy chyłkiem nie opuścił listy lektur albo nie został przycięty do kilku fragmentów? Czy za kilka lat w szkole w ogóle będzie się można dowiedzieć czegokolwiek na temat patologii systemu komunistycznego?
Na wszelki wypadek warto się zatem zaopatrzyć w egzemplarz "Długiego marszu". Książka zresztą świetnie się nadaje na prezent. Podarowana zazwyczaj nie kurzy się na półce, lecz jest czytana przez kilka osób.

Błogosławieni cisi mnisi. "Pelagia i czarny mnich" Boris Akunin

2011-07-03T22:51:00.007+02:00

W języku łacińskim oznacza "miejsce zamknięte".
I faktycznie takim jest - otoczony murem, masywny, schowany w odosobnieniu, całkowicie wyizolowany oraz samowystarczalny.

Klasztor chrześcijański w dzisiejszych czasach nie różni się znacznie od tych dawniejszych, klasycznych zespołów klasztornych, które powstawały choćby w średniowieczu.
Ale wyraźnie widać, iż obecnie staje się coraz bardziej otwarty, wychodzi do ludzi starając się pomóc w rozwiązaniu ich problemów i nie chowa się już, jak niegdyś, w cieniu.

W dalszym ciągu jednak chcący zamieszkać w klasztornych murach muszą wyrzec się życia rodzinnego, przyjąć surowe zasady tam panujące, łącznie z zachowaniem tajemnicy życia w klauzurze.
Tej zagadkowej aurze sprzyja fakt, iż architektura większości klasztorów, szczególnie tych w obrządku typowo wschodnim, bądź prawosławnym, przywodzi na myśl twierdze obronne - wysokie, grube mury, niewielkie okna, zamknięty teren, usytuowanie na wzgórzu, skale, czy nawet na wyspie.

Nowy Ararat pod względem dostępności nie wyróżnia się na tle innych prawosławnych monastyrów - położony jest bowiem na jednej z wysp Jeziora Modrego, co pozwala oczywiście na całkowite odosobnienie. Ale Ararat wcale nie chce się izolować.
W tym rosyjskim zespole klasztornym, zarządzanym przez przedsiębiorczego Witalisa II, obok tradycyjnych kościołów prawosławnych znajdziemy pensjonaty oraz hotele dla grzecznych i porządnych pątniczek, zaś niemalże na każdym rogu możemy napotkać warsztaty rzemieślnicze prowadzone przez mnichów. Jest tu także port, do którego niemal codziennie przybija prom pełen rządnych zwiedzania i oczywiście wyciszenia się pielgrzymów. Po ulicach chodzą dostojne damy ubrane według najnowszej mody, pod rękę z przystojnymi i kulturalnymi dżentelmenami, ale można spotkać też bardzo nietypowych indywidualistów, którzy znienacka napadają na nas w porcie i wygadują przedziwne rzeczy, albo zagadują podczas spaceru brzegiem morza i dzielą się z nami swoimi przygnębiającymi oraz nużącymi refleksjami.
Niewątpliwie wydadzą się nam ekscentrykami, może nawet wariatami, a są po prostu pacjentami znajdującego się na wyspie szpitala psychiatrycznego doktora Korowina.
I to wszystko, ta cała mieszanka różnorodnych ludzi, nie pasujących do krajobrazów klasztornych, aury dziwaczności i paradoksu to właśnie cały świętobliwy nowoararacki monastyr, pamiętający jeszcze czasy świętego Wasiliska.

Ciąg dalszy recenzji na moim blogu.

"Kyś" Tatiana Tołstoj

2011-06-27T21:37:00.002+02:00

Nie miałam w planach, ale książka wpadła w moje łapki.

Nazwisko Tołstoj zobowiązuje. Pisarz, który je nosi, powinien pisać naprawdę dobrze. Tatiana Tołstoj to potrafi i rzeczywiście jest wnuczką pisarza. Nie Lwa jednak, a Aleksieja, znanego w Rosji z literatury dla dzieci. Poza tym jej babka pisała wiersze, a dziadek był tłumaczem.

Tatiana przedstawia świat, który wskutek jakiegoś bliżej nieokreślonego Wybuchu cofnął się do epoki kamienia łupanego. W miejscu, gdzie kiedyś była Moskwa, znajduje się skupisko drewnianych osad, zamieszkałych przez prymitywnych mutantów. Nie ma tu człowieka bez feleru, defektu. Jeden ma ogon, inny rogi, pewna kobieta jest łysa, a z głowy wyrastają kogucie grzebienie, niektórzy mają łuski, skrzela, są gigantycznego wzrostu. Wszystko to Effekt po Wybuchu.

Gród ten nazywa się Fiodoro-Kuźmiczów. Struktura społeczna posiada tu ścisłą hierarchię. Na samej górze drabiny stoi Najwyższy Basza Fiodor Kuźmicz, oby żył długo, który obdarował ludzi ogniem i wymyślił koło, skonstruował łódź drewnianą i sanie. Poza tym cały czas wydaje ukazy, np. o ustanowieniu Dnia Kobit, inaczej babskiego Święta, podczas którego nie wolno tłuc żon i matek - pod warunkiem, że wstaną raniutko, pierogów nagotują i wyszorują do czysta podłogi. I oczywiści każdej trzeba odpowiednio powinszować: "Życzę wam, Żono i Matko, i Babko, I Kuzynko abo insza Ptaszynko, zdrowia, szczęścia, pomyślności w pracy i życiu osobistym". Następny w hierarchii jest Główny Sanitarz, szef tajnej policji. Opływa we wszystkie dostatki, ale zarazem knuje spisek przeciw Najwyższemu Baszy, tym samym podejrzewając każdego mieszkańca o zdradę. Lud żywi się myszami i suszonymi "robachami". Ma też 'rdzę' zbieraną na trzęsawiskach, podobną do torfu, którą da się wykorzystać na wiele sposobów. Można ją pić, palić. Ponadto pieniądze mają tu mniejszą wartość niż talony, urzędnicy 'rzucają' towary na nieistniejący rynek, mieszkańcy kupują wszystko jak leci. Uczestniczą też w defiladach.

Natomiast główny bohater to Benedikt Karpow. Jego matka przyszła na świat przed Wybuchem i nie była w stanie pogodzić się z nowym ładem i cofnięciem się ludzkości w rozwoju intelektualnym. Dlatego wpajała synowi zamiłowanie do książek i opwiadała o dawnych czasach. Benedikt ma również skłonności do CHWILOZOFII. Oto przykład jego wywodu: "Ot, myślisz sobie, baba: i po cóż to jest taka baba? Poliki ma, brzucho, oczami mryga, gada coś do siebie. Głowa kręci, gębą kłapie, a w środku co ma? Mięsa moc, ćmę kości skrzypiących, kiszek obfitość, a więcej nie ma nic. To się śmieje, to stracha, to brwi nasępi - a czy naprawdę ma jakie czucie? Myślenie? A nuż ona tylko udaje babę, a w samej rzeczy jest wilkołak z błota?

Powieść jest przesiąknięta symboliką i aluzjami. Tołstoj zaczęła pisać „Kysia” w 1986 roku, choć jak sama twierdzi, nie jest to tylko odpowiedź na katastrofę w Czarnobylu, a na skutki rewolucji październikowej. Takie rozliczenie się z historią, Rosją, Rosjanami w bardzo satyrycznym ujęciu. Gratuluję autorce przede wszystkim odwagi i kunsztu każdego słowa. Wszystko to bowiem napisane jest stylem ludowo-archaicznym, ze słowami użytymi w pierwotnym znaczeniu. Tudzież słowa uznania dla tłumacza. Jest tu również nutka polskości, przywołane zostają nazwiska polskich pisarzy i poetów, tytuły dzieł, wierszy np. "Rzepka" Juliana Tuwima.

"Kyś" nie jest tylko książką o Rosji, ale również o współczesnym świecie, o dawnych "demoludach". Sam tytuł wzięty jest od dzikiego kota-rysia, na którego Rosjanie wołają (kis kis kis lub kysz). Warto też wiedzieć, że 'ryś' jest po rosyjsku rodzaju żeńskiego. Właśnie taka jest dla autorki "Ruś" - kraina bliska sercu, zarazem barbarzyńska, rządzona przez aroganckich urzędników i bezwzględnych żandarmów.

Polecam gorąco, ja przy czytaniu bawiłam się przednio.

I na koniec swoiste motto o książkach, które wypowiada Nikito Iwanycz, przedstawiciel Dawnych, czyli tych przed Wybuchem:

"Ale słowo, nakreślone w nich, twardsze jest od spiżu i długowieczniejsze niż piramidy! A? Zaprzeczysz może?"

Recenzja też u mnie Zaraszam

Biała gorączka, Jacek Hugo-Bader

2011-06-22T16:02:00.001+02:00

Nazwisko Jacka Hugo-Badera wielbicielom literatury faktu nie powinno być obce. Wyraziste, znakomite teksty wielokrotnie przyciągały moją uwagę w prasie. Tym razem sięgnęłam po dwuczęściowy zbiór reportaży pod tytułem Biała gorączka. Pierwsza część nosi tytuł Znikający punkt i jest zapisem podróży przez Syberię z Moskwy do Władywostoku. Druga, o poetyckim tytule Pułapka na anioły, stanowi zbiór tekstów na temat Rosji i krajów postsowieckich. Wszystkie teksty łączy bardzo przejmujący obraz ludzi i ich losów, często tragicznych, naznaczonych piętnem sowieckiej przeszłości, biedy, chorób, alkoholu, narkotyków. To nie jest świat z kolorowych czasopism czy pierwszych stron gazet, pełen bogactwa i znaczenia. Autor pochyla się najczęściej nad ludźmi z samego dna, wykluczonymi, skazanymi na zagładę. Potrafi do nich dotrzeć, nie ocenia, tylko obserwuje, a powstający bliski kontakt przekłada się później na niezwykłe portrety i obrazy.
Zapraszam na mój blog.

Szczęśliwi, którzy łakną sprawiedliwości. "Pelagia i biały buldog" Boris Akunin

2011-06-18T18:49:00.003+02:00

Dziewiętnastowieczna Rosja była niewątpliwie państwem bogatym, rozległym
i coraz bardziej nowoczesnym. Na petersburskich i moskiewskich salonach w rytm najpopularniejszych melodii tamtych lat podrygiwali młodzi i starzy, bez wyjątku zamożni, Rosjanie ubrani według najświeższych trendów rodem z Europy Zachodniej - z francuskich oraz włoskich domów mody. Niekiedy domy wpływowych mieszczan zaszczycało swoją obecnością typowo kosmopolityczne towarzystwo - wzbogacone o Włochów, Francuzów, Brytyjczyków, Niemców. Wszyscy bez wyjątku rozprawiali o polityce, przede wszystkim polityce imperialnej, ale też o coraz większym ekspansyjnym apetycie kolejnych carów. Z pewnością pogardę w stałych bywalcach wzbudzały opowieści o coraz bardziej rozrastających się ruchach chłopskich, okraszone brakiem wiary w problemy społeczne, które nie mogły przecież dotkliwie nękać tak poważnej państwowości, jak rosyjska.

W tym samym czasie, gdy w miastach uciechom, zabawom i poważnym dysputom nie było końca, prowincja, szczególnie zawołżańska, żyła spokojnie, idąc miarowym rytmem, bez zbędnych ekscytacji przyjmowała miejskie nowinki. Z niewielkimi wyjątkami.

Najbardziej emocjonującą wiadomością ostatnich dni, która obiegła domy najważniejszych Zawołżan - podprokuratora Matwieja Bedryczowskiego, policmajstra Feliksa Lagrande oraz samego gubernatora Antoniego von Hagenau - a nade wszystko poruszyła ich szanowne i bardzo wpływowe małżonki, był fakt przybycia do guberni inspekcji Świątobliwego Synodu - instytucji czuwającej nad ochroną wiary prawosławnej, prawdziwej rosyjskiej inkwizycji.

Ciąg dalszy recenzji na moim blogu.

Dzeciństwo, lata chłopięce, młodość

2011-06-12T13:32:00.001+02:00

Dzieciństwo, lata chłopięce, młodość, Lew Tołstoj, czyta Piotr Gasparski

Po tylu utworach Tołstoja przyszedł czas na jego powieściowy debiut. "Dzieciństwo, lata chłopięce, młodość" to pierwszy tom, który oczywiście nie wyczerpuje tematu i bogactwa życia pisarza, który posiłkował się charakterami i wydarzeniami z życia wziętymi. Jednak ja po drugi tom raczej nie sięgnę. Powiem szczerze, że nie przebrnęłabym przez to gdyby to nie był audiobook. Albo mam już przesyt Tołstoja albo wyjątkowo nudziła mnie ta książka.

SMIETANKA LITERACKA

Sonata kreutzerowska

2011-06-07T13:56:00.002+02:00

Sonata kreutzerowska, Lew Tołstoj, tłumaczenie Maria Leśniewska, Znak 2010

Z przeczytanych ostatnio przeze mnie książek autorstwa Lwa Tołstoja to rozbudowane opowiadanie najmniej mi się podobało, stanowczo, pisarz lepiej się dla mnie sprawdza w formach dłuższych. Akcja toczy się w czasie jednej nocy, w pociągu, pasażerowie nawiązują przypadkową rozmowę, której tematem są kobiety i co za tym idzie małżeństwo, miłość itd. Każdy ochoczo wygłasza własne opinie, gdy do rozmowy wtrąca się przybysz i z rozbrajającą szczerością wyznaje, iż zabił swą żonę. Po tej dość szczególnej konfesji doszło do znacznej konsternacji w towarzystwie i tylko jeden śmiałek pozostał by wysłuchać historii Pozdnyszewa. Wcale im się nie dziwię, gdyby ktoś dosiadł się do mnie w przedziale i zaczął opowiadać jak ukatrupił swą połowicę od razu bym uciekła. I tak bohaterowie "Sonaty Kreutzerowskiej" jadą sobie pociągiem, mrok zapada, świece płoną, a szaleniec odkrywa przed nieznajomym swą duszę.

c.d. SMIETANKA LITERACKA

Zmartwychwstanie

2011-05-29T13:52:00.001+02:00

Zmartwychwstanie, Lew Tołstoj, tłumaczenie Wacław Rogowicz, ZIELONA SOWA 2010

Jakoś uczepiłam się tego Tołstoja, ale to dlatego, że naprawdę mnie wciągnął, jest coś takiego w jego literaturze, co pozwala zagłębić się spokojnie w jego powieść, jak w stary, wysłużony, ale niezmiernie wygodny fotel. "Zmartwychwstanie" mimo dość nagminnego tonu moralizatorskiego w podtekstach, też mnie właściwie nie zawiodło. Książka wydana po raz pierwszy w 1899 r., czyli jeszcze w XIX wieku była pierwszą powieścią po 25 latach "milczenia" (w ym okresie wydawał jedynie krótsze formy prozatorskie) i oczywiście z niecierpliwością oczekiwaną. Ba, sam pisarz stwierdził, że lepszą niż "Wojna i pokój" czy "Anna Karenina", no mogłabym się tu z nim pokłócić.

c.d. SMIETANKA LITERACKA

Trzydziesty piąty i później

2011-05-28T21:32:00.001+02:00

Anatolij Rybakow

Państwowe Wydawnictwo ISKRY, Warszawa 1990

Książka jest kontynuacją i kolejnym tomem cyklu Dzieci Arbatu. Dalsze losy młodych ludzi z Arbatu Rybakow opowiada tutaj jednak jakby mimochodem, na drugim planie, w tle wielkiej polityki Stalina. To Stalin jest głównym bohaterem Trzydziestego piątego... i jemu poświęcone jest najwięcej miejsca.

Opętany żądzą władzy i podejrzliwością wobec wszystkich, nawet ludzi z najbliższego otoczenia, Stalin bezwzględnie i konsekwentnie postanawia dokonać rewolucji kadrowej i napisać nową wersję historii. Za najskuteczniejsze narzędzie w osiągnięciu tego celu uznaje zaprowadzenie powszechnego terroru. Nikt więc nie może czuć się bezpieczny, ani starzy bolszewicy, ani ludzie z jego najbliższego otoczenia i rodziny, ani nawet sprzątaczki na Kremlu. Nic nie chroni tego, kogo stalinowski aparat terroru uzna za wroga ludu, żadne deklaracje wierności i lojalności nie są wystarczające, gdy w głowie Stalina zrodzi się podejrzenie.

Książka podobała mi się znacznie mniej od pierwszej w cyklu. Za dużo tu przemyśleń Stalina, za dużo nazwisk i polityki. Zwłaszcza, że czytelnik nie może mieć żadnej pewności i gwarancji, iż tak właśnie myślał i planował Stalin, jak opisuje Rybakow. Jeśli chciałabym poczytać o Stalinie, wybrałabym biografię, a od powieści oczekiwałam czegoś innego. Mimo to nie zniechęciłam się jeszcze do dalszych części Dzieci Arbatu. Może Strach będzie bliższy pierwszemu tomowi.

Więcej na moim blogu. Zapraszam.

"Zapiski Oficera Armii Czerwonej" - Sergiusz Piasecki

2011-05-20T10:02:00.004+02:00

"Noc była czarna jak sumienie faszysty" - już pierwsze zdanie zapisków wydało mi się znajome. Nic dziwnego, jak się okazało trafiłam na książkę kultową. Pokolenia czytelników mogły pośmiać się z ignorancji Miszki Zubowa "oficera i konsomolca", mistrza sowieckiej nowomowy. Do lat 80-tych był to jednak śmiech nielegalny (wielu zapoznawało się z książką w formie bibuły), a do dziś jest mocno podszyty niepokojem. Przezabawne perypetie Miszki - kolekcjonera zegarków, wielbiciela sowieckiej kultury (a zwłaszcza jej najdoskonalszej emanacji- woszebijek*) oraz Józefa Stalina), na Dzikim Zachodzie mają swoje drugie dno - a jest nim los tych, którzy mieli pecha się z nim zetknąć. Zupełnie czasem przypadkowe kontakty z nim groziły uszkodzeniami ciała, zaprzyjaźnienie się i obdarzenie zaufaniem - utratą życia. Piasecki pokazuje, że spustoszenia dokonane w człowieku przez system totalitarny są nieodwracalne. Pustkę da się wypełnić tylko strachem i nienawiścią. A Miszka, na początku lektury przypominający humanoida, mimo wysiłków ludzi, z którymi się zetknie, nie zamieni się z powrotem w człowieka.
Książka jednocześnie zabawna (w czasie lektury trudno się powstrzymać, żeby nie zacząć się porozumiewać z otoczeniem za pomocą nowomowy (jak w tym przykładzie)) i ciężka. Pozostawia z niewesołymi refleksjami historycznymi i niestety także współczesnymi. Czy aby na pewno sami jesteśmy bowiem spadkobiercami opisanych przez Piaseckiego Polaków, czy może jednak więcej w nas Miszy Zubowa?

* woszebijka- odwszalnia
Opublikowane także na moim blogu.

Wojna i pokój

2011-05-19T14:55:00.001+02:00

Wojna i pokój, Lew Tołstoj, PIW, 1984

Zdopingowana przez kochającą powieści historyczne babcię, "Wojnę i pokój" przeczytałam już dawno, dawno temu. Teraz, po latach dopatrzyłam się w niej paru motywów i symboli, których oczywiście wcześniej nie miałam szans zauważyć, no i nie czytałam już dla poznania samej treści. To co rzuciło mi się od razu w oczy to nieskończone pokłady ironii rosyjskiego pisarza i jego dystansu. Nie raz czytając któryś z tomów uśmiechałam się do siebie pod nosem, nie chodzi tu o jakieś otwarte żarty ze strony autora, ale delikatną ironię tkwiącą w treści, subtelnym komizmie sytuacji, ledwo uchwytnym w wypowiedziach bohaterów.

c.d. SMIETANKA LITERACKA

Kolor: czerwień. Zapach: czerwień

2011-05-15T21:34:00.001+02:00

„Wojna nie ma w sobie nic z kobiety” Swietłana Aleksijewicz

Recenzji tej książki nie powinno być. Czytając publikacje Aleksijewicz trudno nie oprzeć się wrażeniu, że interpretacja „Wojny…” to nadbudowa, która zaciera pierwotne znaczenie Świadectw, samego tekstu. Przy tym wydawnictwie można wyraźnie poczuć, że zrecenzować tekst Białorusinki to nic innego jak nieudolna próba przekładu tego co znalazło się w książce. Powinnam pozwolić mówić samym bohaterkom – żołnierkom (jak to słowo absurdalnie brzmi w formie żeńskiej!) tak jak w przeważającej części tekstu zrobiła to sama autorka. To by wystarczyło. Wystarczyło, aż nadto żeby spróbować zrozumieć istotę i sens cierpienia. (Bez)sensu wojny!

***

Wojny powinno się opisywać fizjologią, wtedy nie byłoby powtórek z historii. Odcięte kończyny, odmrożenia, sczerniałe policzki, wypadające włosy, zęby, paznokcie… Wojny by nie było, jestem przekonana.

Zapraszam do przeczytania całej recenzji >>TUTAJ

Nefrytowy różaniec, Boris Akunin

2011-05-14T08:42:00.003+02:00

Jedną z ostatnio przeczytanych przeze mnie pozycji jest zbiór dziesięciu opowiadań o Eraście Fandorinie (siedmiu krótszych i trzech dłuższych), bohaterze cyklu Borysa Akunina, który swego czasu wydał Świat Książki, a ostatnio wznawia, choć według mnie w zdecydowanie gorszej szacie graficznej. Na szczęście opisywany zbiorek pod względem oprawy jest bardzo udany - zawiera liczne ilustracje autorstwa Igora Sakurova, które doskonale uzupełniają klimat przedstawionych perypetii jednego z moich ulubionych detektywów.

Do lektury całości recenzji zapraszam na mój blog.

Anna Karenina

2011-05-12T14:59:00.000+02:00

Anna Karenina, Lew Tołstoj, Państwowy Instytut Wydawniczy, 1984

Z "Anną Kareniną" mierzyłam się już kiedyś w liceum, więc wystarczająco dużo wody upłynęło by zrobić to jeszcze raz. Stwierdziłam, że człowiek bogatszy w doświadczenia wyciągnie już inne wnioski niż kiedyś. Nie będę więc opisywać treści dwutomowej powieści tylko od razu przejdę do wniosków tłukących mi się po głowie.

C. D. SMIETANKA LITERACKA

Dzieci Arbatu

2011-05-03T15:14:00.001+02:00

Anatolij Rybakow

Państwowe Wydawnictwo ISKRY, Warszawa 1988

Dzieci Arbatu, pierwsza z czterech części cyklu pod tym samym tytułem (pozostałe, to Trzydziesty piąty i później, Strach, Proch i pył), długo czekała na swoje pierwsze wydanie. Napisana została długo po śmierci Stalina, w 1966 roku, ale wydano ją dopiero w 1987 i od razu stała się głośna nie tylko w ZSRR, ale i za granicą. Książka opowiada o losach kilkorga młodych ludzi w latach trzydziestych w Związku Radzieckim, ale oprócz fikcyjnych bohaterów pojawiają się w niej też postaci historyczne, ze Stalinem na czele, zaś w historii młodego studenta i komsomolca Saszy Pankratowa można ponoć znaleźć elementy biografii autora.

Wielość bohaterów występujących w książce daje czytelnikowi szeroki i przekrojowy obraz ówczesnego radzieckiego społeczeństwa. Cały korowód barwnych zróżnicowanych postaci, od skrajnych idealistów po wyrachowanych karierowiczów, a między nimi różne odcienie przeciętniaków, szaraków, jedni chcą przetrwać za wszelką cenę, inni mają granice, których nie przekroczą nawet dla ratowania życia. Osnową powieści są losy grupki młodych ludzi z Arbatu, rządowej ulicy w Moskwie, przy której wszyscy mieszkają. Poznajemy ich pod koniec trzydziestego trzeciego roku, gdy jeszcze z optymizmem patrzą w przyszłość, bo nikt z nich nie może przecież przewidzieć, że właśnie rozpoczyna się okres największego terroru w historii ich radzieckiej ojczyzny. Wydaje się, że są przyjaciółmi. Szybko jednak czytelnik przekonuje się, jak słabe i nietrwałe są łączące ich więzi, jak różnią się od siebie i jak odmiennych wyborów moralnych dokonają.

Dawno już żadna książka nie wywarła na mnie tak silnego wrażenia. Można ją czytać jak powieść przygodową, ale można też znaleźć w niej różne przesłania, wskazówki, odkryć nieznaną historię i dopatrzyć się podobieństw do zachowań współczesnych nam.

Gorąco polecam Dzieci Arbatu.

A więcej o swoich wrażeniach z lektury napisałam na moim blogu, zapraszam.

W rajskiej dolinie wśród zielska, Jacek Hugo-Bader

2011-04-22T19:52:00.000+02:00

Jacek Hugo-Bader

Rosyjska dusza jest jak spaniel, który, nawet jak mu jest wesoło, ma mordę rozpaczliwie smutną.

Reportaże wcześniejsze niż Biała gorączka są zapisem stanu przejściowego między ZSRR a WNP, w którym każdy zajmie na dłuższy czas swoją półkę społeczną, osobiste zaszeregowanie. Szeroko pojęta Rosja (z Białorusią), Krym, Czeczenia, Kirgizja, Kazachstan to miejsca, w których wydobywa się lawa problemów, ale można odnaleźć ciekawych ludzi zadowolonych i zawiedzionych, dotkniętych nieszczęściem oraz kształtujących swoją małą stabilizację. Teksty dają pojęcie o różnorodności narodowościowej i kulturowej kraju, który kiedyś był przyjmowany poza granicami jako monolit. Warto czytać Hugo-Badera, by zrozumieć ludzi w oderwaniu od polityki i w powiązaniu z nią.

(...)

Ciąg dalszy na blogu.

Wyspa Kanibali, Nicolas Werth

2011-04-21T19:26:00.003+02:00

Znak literanova, 2011

Liczba stron: 290

Lata trzydzieste w Związku Radzieckim przebiegały bardzo burzliwie. Wpływ na procesy społeczne wówczas zachodzące miała przede wszystkim polityka Stalina narzucająca rolnikom powszechną kolektywizację, wysokie normy produkcji przekraczające ich możliwości oraz proces oczyszczania dużych miast z "elementów zdeklasowanych i szkodliwych społecznie". Kto zaliczał się do tego niechlubnego grona? Przede wszystkim tzw. kułacy, którzy wywodzili się głównie z byłych posiadaczy ziemskich, osoby zajmujące się handlem, osoby bez stałego meldunku, byli przestępcy, włóczędzy, żebracy. Wszystkie te osoby przymusowo wywożone były na tereny Syberii, by osiedlać nieprzyjazne okolice. Nie trzeba dodawać chyba, iż tak ogromne przedsięwzięcie było skazane na porażkę.

Całość na blogu Agaczyta

Biała gorączka, Jacek Hugo-Bader

2011-04-14T14:46:00.002+02:00

To podróż jest ważna, a nie jej cel.

Ach, co to była za jazda! - chciałoby się powiedzieć po przeczytaniu pierwszej części zbioru reportaży Biała gorączka. Nie wypasioną terenówką Audi Q7 od Kulczyka, lecz zwyczajnym rosyjskim łazikiem UAZ-467, który w razie awarii naprawi bez problemu każdy kołchozowy traktorzysta, a i przestępców kusić nie będzie. Wybrana trasa od Moskwy do Władywostoku zimą obiecywała wiele atrakcji klimatycznych, jak również sprawdzenia siebie w ekstremalnych warunkach. Może wtedy najłatwiej spotkać ciekawych ludzi, a i języki prędzej się rozwiązują. Jacek Hugo-Bader nie szukał obrazu Rosji z folderów turystycznych lub takiej jaką chcieliby ujrzeć ci z pierwszych stron lokalnych gazet, ale prowincjonalnej, podmiejskiej, subkulturowej, takiej, która kryje się za malowaną fasadą życzeń i marzeń dostępnych wybranym.

(...)

Ciąg dalszy na blogu.

"Kyś" Tatiana Tołstoj

2011-04-11T22:00:00.001+02:00

To jest dopiero książka!

Nastąpił Wybuch. Nie wiemy dokładnie, na czym polegał, co było jego przyczyną. Nieważne. Wiemy za to, jak wygląda rzeczywistość jakieś dwieście lat po katastrofie. Ludzkość bardzo znacznie cofnęła się w rozwoju. Na miejscu Moskwy znajduje się duża, prymitywna osada. Ludzie mają różnorakie effekty – jednemu przypadły ogromne pazury u nóg, inny ma trochę za dużo palców u rąk, ktoś jest cały pokryty kogucimi grzebieniami, inszy z kolei posiada ogon. Wśród nich żyją Dawni – ludzie, którzy urodzili się jeszcze przed Wybuchem. Ich effektem jest to, że się nie starzeją.

Ciąg dalszy tutaj.

Vladimir Nabokov, Przezroczyste przedmioty.

2011-04-10T16:17:00.000+02:00

Wydawnictwo MUZA
okładka twarda

tłum. Jolanta Kozak

ISBN 978-83-7495-941-4

wydanie: marzec 2011

Jakże zazdroszczę niektórym pisarzom tak swobodnego, lekkiego pióra, gdy słowa na kartkach pojawiają się szybko i bez trudności. Takim pisarzem był między innymi zapewne Vladimir Nabokov. „Przezroczyste przedmioty” to przedostatnia jego powieść, która jak wskazuje w posłowie Leszek Engelking, powstała między 1969 rokiem a 1972 rokiem. To książka, która nasycona jest feerią różnorodnych barw: „gadziozielonym tuszem”, „okładką w barwach ognia i sadzy”, „szyją o barwie śmietankowego toffi”, „cerą barwy miodu”, „kolorem zielonego jabłka”, „lazurowym blaskiem alpejskiego południa”. To powieść, która zachwyca plastycznymi opisami.

/.../

cd na blogu SŁOWEM MALOWANE

Kochanek śmierci

2011-04-07T13:41:00.002+02:00

Kochanek śmierci (Lubownica smerti), Borys Akunin, Świat Książki, Warszawa 2004

To moje drugie spotkanie z Erastem Fandorinem i można powiedzieć, że bardzo udane, obiecuję sobie kolejne. Jednak w tej książce to nie on jest wodzirejem akcji, ale Sieńka Skorik, można powiedzieć, że dziecko ulicy. Sierota ten trafił pod niewłaściwe skrzydła i trochę zboczył ze ścieżek edukacji na Chitrowkę, złodziejską dzielnicę, która nie cieszy się dobrą sławą. Tam zamieszkują pretendenci do tytułu króla złodziei, prostytutki, największa biedota i inne tzw. męty społeczne. Jednym słowem szanujący się obywatel nie zapuszcza się tam na wieczorną przechadzkę.

c.d. SMIETANKA LITERACKA

Karina Pjankowa: Z miłości do prawdy

2011-04-07T10:30:00.001+02:00

Informacje ogólne
Wydawca: Fabryka Słów
Rok wydania: 2011
Liczba stron: 520
Wymiary: 125 x 205 mm
ISBN: 978-83-7574-294-7
Cykl: Z miłości do prawdy (tom 1)
Tytuł oryginału: Из любви к истине
Tłumaczenie: Ewa Skórska

Ocena
ocena ogólna: 5=/6
fabuła: 4+/6
stopień wciągania: 5/6
styl narracji: 5+/6 i 3/6 (dialogi)
uczucie własne: 5/6

Recenzja tutaj

Miłość na całe życie

2011-04-06T23:37:00.001+02:00

Wiktoria Tokariewa

Warszawskie Wydawnictwo Literackie MUZA SA, Warszawa 2006

145 stron

Wiktoria Tokariewa, jedna z najpoczytniejszych niegdyś rosyjskich pisarek, oprócz powieści jest też autorką opowiadań i scenariuszy. Po polsku ukazała się chyba jednak tylko Miłość na całe życie i jedno opowiadanie w zbiorze Dzień nieduży, tyle przynajmniej znalazłam w Biblionetce. Szkoda, bo w Polsce niewiele wydano powieści o losach zwyczajnych ludzi we współczesnej Rosji. A o tym właśnie, czyli o życiu przeciętnej rosyjskiej kobiety, jest ta króciutka, gorzka opowieść.

Irina mieszka w Baku i po odejściu męża samotnie wychowuje dwójkę dzieci. Któregoś dnia przypadkowo poznaje Azera Kamala. Namiętne uczucie, które pojawia się między nimi, przetrwa lata, przetrwa nawet ożenek Kamala z dziewczyną, którą wybrała mu matka. Bo Irina rozumie, że Azerowie żenią się ze swoimi, nie z Rosjankami, a wola matki jest dla Azera prawem. I choć Kamal się ożenił i ma dziecko, zostałaby z nim pewnie do śmierci, gdyby nie nadeszła pieriestrojka, a z nią wojna o Karabach. Irina decyduje się na rozstanie z ukochanym i wyjeżdża do Moskwy, do dorosłych już dzieci. W Moskwie niestety nic nie okazuje się takie, jakie sobie wymarzyła.

Polski tytuł sugeruje, że jest to książka o wielkiej miłości, która przetrzyma wszystko. Ale to nie jest romans. Oryginalny tytuł to Własna Prawda. Myślę, że lepiej oddaje istotę powieści. Tokariewa pokazując nam współczesną Rosję przez pryzmat losów Iriny, pochyla się nad prawdą zwykłych ludzi, którym tak jak jej bohaterce, przemiany zrujnowały spokojne życie i przewidywalną przyszłość, lichą, siermiężną, ale pewną.

Więcej na moim blogu. Zapraszam.

Jeździec miedziany, Paullina Simons

2011-04-06T18:09:00.002+02:00

Paullina Simons

Modny romans w radzieckich kostiumach stał się bestsellerem w wielu krajach na fali nieustającej mody na Rosję. Paullina Simons wykorzystała temat wojenny z blokadą Leningradu włącznie, dodała skomplikowaną grę uczuciową między oficerem Armii Czerwonej ukrywającym swe amerykańskie pochodzenie a dwiema siostrami, sprawę odwdzięczenia się za przysługę i milczenie, całość okrasiła wzmiankami o warunkach bytowych zwykłych mieszkańców w mieście i wsiach, spięła wszystko Jeźdźcem miedzianym Puszkina. Nowością w tym konglomeracie problemów stały się informacje o wirusie komunistycznym, który lewicowych idealistów z bogatego Zachodu sprowadził w latach dwudziestych i trzydziestych do ZSRR.

Sama autorka pochodząca z Leningradu, który opuściła jako dziecko, niewątpliwie korzystała ze wspomnień swojej dysydenckiej rodziny w ukazaniu problemów codzienności, sposobu myślenia obywateli Kraju Rad. Najbardziej sugestywny dla mnie był obraz narastających trudności aprowizacyjnych w czasie blokady miasta oblężonego przez Niemców, głód i śmierć. Jeżeli ktoś widzi w wojnie jej stronę przygodową i patriotycznego obowiązku, to powinien zapoznać się jej innym obliczem, tym, kim staje się człowiek, który wyczerpał zgromadzone zapasy żywnościowe i musi utrzymywać się z przydziałów kartkowych, narażając się na ataki zgłodniałych watah ludzkich. (...)

Ciąg dalszy na blogu.

"Kochanka śmierci"- Boris Akunin

2011-04-04T10:57:00.002+02:00

"Kochance śmierci" Borisa Akunina kiedyś poświęciłabym pewnie dłuższą notkę. Jednak ta część cyklu o Eraście Fandorinie (moskiewskim śledczym z przełomu XIX i XX wieku), jest albo słabsza, albo Akunin już mi się przejadł. Tym razem śledztwo dotyczy klubu samobójców, jednak zanim Fandorin rozgryzie sprawę, niemal wszyscy zdążą się pozabijać - cóż, najwyrażniej obniżka formy. Plusem była dla mnie tylko postać Kolombiny- osiemnastoletniej nihilistki, która w głębi duszy wciąż pozostała rezolutną Maszą z Syberii i zupełnie nie daje się skłonić do popełnienia samobójstwa.
Nie podobało mi się również to, że nadmiernie wyszły na wierzch polityczne sympatie autora, niektóre złote myśli świetnie by pasowały do materiałów propagandowych partii "Jedna Rosja". Ogólnie- książka raczej dla zdecydowanych fanów Akunina.
Tekst opublikowany także na moim blogu.

Inny Bułhakow

2011-03-30T23:31:00.000+02:00

Podtytuł: Ironiczne opowiadania, opowiadanka i to co całkiem krótkie

Tytuł oryginału: Ja idu gulat

Tłumaczenie: Anna Węgrzyn

Ilustracje: Zbigniew Jujka

Wydawnictwo: Nasza Księgarnia

Rok wydania: 1985

Ilość stron: 150

ISBN: 83-10-08780-2

Wielkie nazwisko, choć to nie TEN Bułhakow, a jednak wart poznania. Przypuszczam, że mało kto wie, że oprócz słynnego Michaiła Bułhakowa, wśród pisarzy rosyjskich mozna wymienić jeszcze jednego o tym nazwisku.

Zamieszczam notkę o autorze, która jest na okładce książki, ponieważ trudno o informacje o tym autorze nawet we wszechwiedzącym Internecie :-)

"Mikołaj Bułhakow urodził się w Moskwie w r. 1950. Debiutował bardzo wcześnie - bo już w r. 1965 - opowiadaniem zamieszczonym w tygodniku satyrycznym "Krokodil". Studiował dziennikarstwo na Uniwersytecie Moskiewskim, pracował w redakcjach różnych gazet i czasopism, pisał artykuły i felietony, scenariusze radiowe i telewizyjne. W r. 1976 opublikował swoja pierwszą książkę Krótko mówiąc."

Jest to zbiorek króciutkich, zabawnych opowiadań o dzieciństwie i latach szkolnych, o zabawach na podwórku, o pierwszych przyjaźniach, pierwszej miłości... Opowiadanka nie są też pozbawione refleksji. Każdą z czterech części (Będziemy weseli, Kim jesteś, Wszystko tak, jak było, Bliscy ludzie) jest opatrzona trafnym wstępem zawierającym mądre, życiowe spostrzeżenia. Przykłady na moim blogu. Zapraszam :-)

Rosyjska zima, Daphne Kalotay

2011-03-17T22:57:00.000+01:00

Rzadko zdarza się, że powieść cudzoziemca o Rosji jest szczera i prawdziwa, napisana z ikrą. Wiadomo, musi obficie posiłkować się tekstami źródłowymi, rozmowami z ludźmi, którym wybrany temat nie jest obcy, co przy braku talentu tchnie sztucznością bez śladu rosyjskiej duszy w tworzeniu postaci i sytuacji życia codziennego. Rosyjska zima pół Kanadyjki, pół Węgierki zaskoczyła mnie poztywnie.
Fabuła rozdziela się na tory amerykańskiej współczesności i mroczne czasy stalinowskie. Początek nie zapowiadał dobrego prowadzenia wątków, nawet wiało jakimś rozgardiaszem lub wręcz nudą, jednak po pewnym czasie nie mogłam się oderwać od zawiłej historii z kręgów artystycznych i naukowych. Wydarzenia współczesne dziejące się w ośnieżonym Bostonie sygnalizują zagadki z przeszłości, jakieś niedomówienia. Myślimy, czy to zła wola, czy taki ból, który nie pozwala jeszcze raz sięgnąć do czasów innej moralności. (...)

Ciąg dalszy recenzji na blogu.

Anna Karenina – tom II

2011-03-13T22:57:00.001+01:00

Po przeczytaniu drugiego tomu Anny Kareniny nie pozostaje mi nic innego, jak powtórzyć to, co stwierdziłem poprzednio (post z 10 lutego 2011), a mianowicie, że jest to powieść o dokonywaniu ważnych życiowych wyborów i cenie, jaką płacimy za nasze decyzje.

Anna Karenina podjęła taką decyzję i zapłaciła za nią cenę najwyższą. Opuszcza swojego męża i rozpoczyna wspólne życie z Wrońskim. Można więc powiedzieć, że idzie za głosem serca – zakochała się, więc zostawia całe swoje dotychczasowe życie i rozpoczyna nowe. Jednak jej postawa spotyka się z powszechnym ostracyzmem, co dla lwicy salonów jest jak odcięcie dopływu tlenu. Do tego dochodzi tęsknota za ukochanym synem, który pozostał pod opieką Karenina, narastające wyrzuty sumienia.

Sytuacja jest nader skomplikowana: formalnie i prawnie żona Karenina, w rzeczywistości partnerka życiowa Wrońskiego; pierwsze dziecko mieszka ze swoim ojcem, a drugie dziecko, córka, której ojcem jest Wroński, mieszka z Anną, choć w świetle prawa uchodzi za dziecko Karenina. Ten oczywiście, kierując się swoim chrześcijańskim światopoglądem odmawia rozwodu. Odcięta od światowego życia, tęskniąca za synem, staje się chorobliwie zazdrosna o Wrońskiego, ustawicznie doszukuje się w jego zachowaniach zdrady. Sukcesywnie popada w depresję i uzależnia się od morfiny. W końcu popełnia samobójstwo rzucając się pod pociąg.

Rzecz jasna, jest w drugim tomie kontynuacja losów Darii Obłońskiej oraz Kitty, której życie zmienia się diametralnie. Jest również kontynuacja rozważań o społeczeństwie rosyjskim, postrzeganym krytycznie przez Lewina, zwłaszcza gdy chodzi o żyjącą ponad stan arystokrację. Szczególnie kapitalny moim zdaniem jest fragment o zjeździe przedstawicieli szlachty na wybory marszałków. Stronnictwa, koterie, niezrozumiałe interesy, układy, skomplikowane rokowania, losowania, publiczne oskarżenia przeciwników pod byle pretekstem – zupełnie jakbym widział współczesną scenę polityczną. Widać w tym zakresie świat jest chyba zawsze taki sam.

No i sporo rozważań Lewina (czyli w rzeczywistości samego Tołstoja) o Bogu, religiach, życiu i śmierci, sensie życia. Wiele adaptacji filmowych lub teatralnych Anny Kareniny kończy się na scenie śmierci głównej bohaterki, tymczasem właśnie te rozważania natury teologiczno-filozoficznej stanowią przeważającą i istotną treść zakończenia powieści. Rzecz jest niebagatelna, jeśli uświadomimy sobie, że za swój światopogląd Lew Tołstoj został przez Synod Kościoła Prawosławnego ekskomunikowany.

„Anna Karenina” jest dziełem powszechnie znanym na całym świecie, wielokrotnie adaptowanym przez twórców sztuki filmowej i teatralnej. Powieść ta jest wymieniana niemal we wszystkich rankingach najwybitniejszych arcydzieł światowej beletrystyki. Sięgając po nią nie liczyłem więc na poznanie czegoś zupełnie nowego, nie spodziewałem się wrażeń, jakie zwykle towarzyszą światowym prapremierom, liczyłem raczej na ucztę związaną z warsztatem literackim pisarza, oczekiwałem obcowania z pięknym słowem, z erudycją wielkiego pisarza rosyjskiego.

Czy otrzymałem to, czego oczekiwałem? Odpowiem tak: moim gustem całkowicie zawładnęło uwielbienie dla Dostojewskiego, który dla mnie jest absolutnym guru literatury rosyjskiej i światowej, jest mistrzem, geniuszem. Po przeczytaniu „Anny Kareniny”, w moim prywatnym panteonie literackich bogów zmiany nie nastąpiły.

Lew Tołstoj – „Anna Karenina – tom II”, tłumaczenie Kazimiera Iłłakowiczówna, Wydawnictwo Książka i Wiedza, Warszawa 1987, ISBN 83-05-11780-4 , ilość stron 389.

Wpis z bloga Moje lektury

Jakie lubisz narkotyki?

2011-03-09T22:49:00.003+01:00

O narkotykach, snach i filozofii Wschodu. Alkoholu, magii i solipsyzmie. No i o Rosji - jak zawsze.
To wszystko u Pielewina. :)

Skończyłam czytać Kryształowy świat. Podobało mi się średnio - czyli 4+/6 (średnio, jak na Pielewina).

Kilka wrażeń z lektury, chaotycznych, ale moich, znajdziecie tutaj. Zapraszam.

"Stroma ściana" Eugenia Ginzburg

2011-03-08T01:32:00.001+01:00

Jest rok 1937. Eugenia Ginzburg – wzięta nauczycielka akademicka i dziennikarka, żona kazańskiego dygnitarza, komunistka z przekonania i wyznania, zostaje aresztowana. Za rzekomą działalność terrorystyczną, w rzeczywistości bez powodu, na podstawie sfałszowanych dowodów i relacji przekupionych świadków. Jej los podzieliły wówczas setki tysięcy radzieckich intelektualistów, ale Eugenia tego jeszcze nie wie. Aresztowanie wprawią ją w zakłopotanie. Nie żeby się go nie spodziewała. Sygnały, że kroi się coś niedobrego, w ciągu ostatnich miesięcy jej wolności były liczne, ale do ostatniej chwili nie wierzyła, że podobna zniewaga może spotkać uczciwego i oddanego członka partii. Toteż aresztowanie bierze początkowo za pomyłkę systemu, ale system totalitarny się nie myli i (jeszcze) do błędów nie przyznaje. Tego Eugenia też jeszcze nie wie, a zetknięcie ze stalinowskim systemem więziennym, wielogodzinne przesłuchania i pokazowy proces to dopiero początek jej długiej drogi przez mękę. Przez kolejne kręgi piekła: od izolatki w więzieniu o zaostrzonym rygorze w Jarosławiu, przez wielodniowy etap na Kołymę i sam pobyt w obozach pracy.

więcej o "Stromej ścianie" Eugenii Ginzburg TUTAJ

Paullina Simons "Jezdziec miedziany"

2011-03-07T20:48:00.001+01:00

Mam tzw. mieszane uczucia co do tej ksiazki. Przeczytalam ja w ramach wyzwania "Rosja w literaturze". Moze tu nalezaloby dodac: widziana amerykanskim okiem... Cd recenzji w blogu: O moim czytaniu

Ksiazka ta zegnam sie z wyzwaniem "Rosja w Literaturze", raczej nie podolam dalszym wymaganiom. Dziekuje organizatorce za zorganizowanie wyzwania i jego prowadzenie, a pozostalym uczestnikom zycze udanych lektur! :)

W oblężonym Leningradzie, Aleś Adamowicz & Danił Granin

2011-03-06T20:06:00.003+01:00

Bellona, 2011

Liczba stron: 201

Odkąd przeczytałam rewelacyjne "Madonny Leningradu", w których sporo miejsca zajmuje wątek dotyczący życia w oblężonym mieście, chciałam dotrzeć do jakiejś książki pokazującej ten sam okres, ale z punktu widzenia historyka. Okazja nadarzyła się po dość długim czasie. Bellona niedawno wydała książkę, w której autorzy zebrali wspomnienia osób mieszkających w Leningradzie w 1941 i 1942 roku, kiedy to miasto odcięte było od reszty kraju.

Historykom udało się dotrzeć do trzech dzienników prowadzonych przez leningradczyków w najtrudniejszym okresie wojny. Ludzie ci nie znali się ani nie wiedzieli o swoim istnieniu, każde z nich pragnęło zostawić ślad po sobie i po czasach, których być może nikt nie będzie po wojnie pamiętał.

Cała recenzja na blogu Agaczyta

Karina Pjankowa: Prawa i powinności

2011-03-04T06:45:00.002+01:00

Informacje ogólne
Wydawca: Fabryka Słów
Rok wydania: 2009
Rok pierwszego wydania polskiego:
Liczba stron: 532
Wymiary: 125 x 195 mm
ISBN: 978-83-7574-065-3
Tytuł oryginału: Права и обязанности
Tłumaczenie: Ewa Skórska

Ocena
ocena ogólna: 6-/6
fabuła: 5-/6
stopień wciągania: 5/6
humor i styl: 6/6
uczucie własne: 6/6

Recenzja tutaj.

Zoszczenko wiecznie żywy

2011-03-03T21:25:00.000+01:00

Wysłuchałam audioksiążki nagranej na podstawie prozy Michaiła Zoszczenki. Fragment oraz opinia o całości na moim blogu. Zapraszam:)

Wysadzić Rosję, Aleksander Litwinienko & Jurij Felsztinski

2011-02-24T22:21:00.003+01:00

Rebis, 2007

Liczba stron: 351

Rosja i jej bieżące problemy nie leżą w zakresie moich najważniejszych zainteresowań. Z literatury beletrystycznej, pobieżnego oglądania i czytania wiadomości ze świata wiem mniej więcej, co tam się dzieje, choć dotychczas nie wnikałam szczegółowo w przyczyny i skutki konfliktów na wschodzie. Książkę tę dostałam z poleceniem przeczytania i zastanowienia się nad jej treścią. Co też uczyniłam. Przyznam też, że nazwisko zamordowanego kilka lat temu autora tego dokumentu Aleksandra Litwinienki podziałało zachęcająco.

Litwinienko naraził się władzom Rosji po tym jak odmówił wykonania rozkazu zabicia jednego z przedsiębiorców, który stał się niewygodny dla władz Rosji. Uznając rozkaz za niezgodny z prawem zwołał konferencję prasową i poinformował o nielegalnej działalności organu powstałego na podwalinach byłego KGB o nazwie Federalna Służba Bezpieczeństwa (FSB). W ten sposób naraził życie swoje i swojej rodziny. Udało mu się uciec do Anglii lecz nie pożył tam długo...

cd na Agaczyta

Ciemne aleje, Iwan Bunin

2011-02-21T20:32:00.001+01:00

Opowiadania, które Bunin pisał przez całe życie, są perełkami stylu, wrażliwości postrzegania człowieka. Przede wszystkim poeta tradycjonalista, prozaik, noblista z 1933 r. uchodzi za wnikliwego obserwatora życia codziennego, natury, miłośnika Orientu. Obszerny tom Ciemne aleje... zawiera opowiadania pisane w latach 1901 - 1949, a więc można prześledzić cechy charakterystyczne stylu, kreślenia postaci, sytuacji, nastroju, operowania językiem, niemal słyszy się charakterystyczną, spokojną składnią.

(...)

Ciąg dalszy w Niecodzienniku Literackim.

Córka kapitana - Aleksander Puszkin

2011-02-21T19:57:00.005+01:00

Na pierwszy ogień poszła książka najmniejsza objętościowo - pewnie się to na mnie zemści ;)

Tytułowa córka kapitana to piękna Masza, którą główny bohater młodziutki Piotr Griniow poznaje w twierdzy Biełogorskiej, do której zostaje posłany w ramach służby wojskowej. Do wojska trafił jakby za karę (głównie za swawole swojego francuskiego guwernera) - jego ojciec dawny oficer uważał, że nic lepiej nie "ustawi" młodego człowieka jak służba ku chwale ojczyzny i carycy.

Pietia wraz ze swym dawnym opiekunem (urocza i humorystycznie przedstawiona postać Sawielicza) przybywa do twierdzy (po drodze napotykając dwie znaczące dla dalszego losu chłopaka postaci) w wydawałoby się spokojnym czasie. Na początku nudzi się, czas spędza głównie na pisaniu rzewnych wierszy ku czci wybranki serca i potyczkach słownych i nie tylko z rywalem do jej ręki.

Tymczasem jednak sytuacja zaczyna się komplikować, ale więcej - na moim blogu - zapraszam!

Spóźnione rozeznanie

2011-02-21T19:43:00.003+01:00

Właśnie zasiadłam w celu napisania pierwszej notki-recenzji i ... zorientowałam się, że nie napisałam postu wstępnego. Trochę późno, co?

Rosja w literaturze - hasło dla mnie bardzo pojemne. Sporo literatury rosyjskiej i o Rosji przeczytałam, część uleciała z pamięci niestety, sporo jeszcze przede mną. W czasie, gdy chodziłam do szkoły podstawowej rosyjski był jeszcze językiem obowiązkowym, dla mnie to jednak nie był przykry obowiązek, a raczej wielka przyjemność (miłość do języków obcych została mi do dziś), uwieczniona zresztą miejscem w pierwszej piętnastce konkursu wojewódzkiego :)))

Z tego, co pamiętam, to sporo mam zaliczonych wszelkiego rodzaju baśni rosyjskich i tzw. narodów Związku Radzieckiego (wszystkie są piękne, uwielbiam je i gorąco polecam!); trochę rosyjskich autorów, trochę polskich (chociażby jeszcze za czasów "komuny"lektura obowiązkowa, ale bardzo dla mnie wtedy ciekawa - "Chłopiec z Salskich Stepów" czy "Opowieść o prawdziwym człowieku"). Wciąż pamiętam też np. "Timura i jego drużynę", zresztą z perspektywy czasu widzę, że nie zauważałam wtedy jakiegoś szczególnego propagandowego wydźwięku, ciekawa jestem jakbym to teraz odebrała - może się skuszę? Z nowszej literatury zaliczyłam prawie całą serię o Eraście Fandorinie - kocham i uwielbiam go!

A plany? To, co mam na półce i czeka od dawna:
- "Oddział chorych na raka" Aleksander Sołżenicyn
- "Mistrz i Małgorzata" - Michaił Bułhakow (tak, to nie pomyłka, ominęłam ją! w czasach licealnych, nie wiem, dlaczego?!)
- "Córka kapitana" - Aleksander Puszkin
- "Wojna i pokój" - Lew Tołstoj (bardzo chcę znaleźć dla niej czas, zwłaszcza, że już kiedyś doczytałam prawie do połowy)
- "Doktor Żywago" - Boris Pasternak

Jak widać - klasyka, uff! mam nadzieję, że podołam. Trzymajcie kciuki!

Siergiej Łukjanienko: Czystopis

2011-02-21T13:39:00.001+01:00

Informacje ogólne
Wydawca: Mag
Rok wydania: 2008
Liczba stron: 317
Wymiary: 125 x 195 mm
ISBN: 978-83-7480-107-2
Cykl: Poprawianie błędów (tom 2)
Tytuł oryginału: Чистовик
Tłumaczenie: Anna Skórska

Ocena
ocena ogólna: 4+/6
fabuła: 5=/6
stopień wciągania: 5/6
uczucie własne: 4/6

Trochę się zagapiłam z umieszczeniem tutaj tej recenzji, bo u siebie opublikowałam ją prawie dwa tygodnie temu, no ale lepiej późno niż wcale.

Recenzję można przeczytać tu

"Akwarium" Wiktor Suworow

2011-02-20T13:18:00.000+01:00

Zachęcam do zapoznania się z biograficzną książką Wiktora Suworowa, opisującą to, czego za nic w świecie nie można było opisywać - jednostki specjalne Głównego Zarządu Wywiadowczego Sztabu Generalnego (w skrócie GRU). Za wyjawienie tych informacji Suworow został skazany na śmierć i kara ta obowiązuje po dzień dzisiejszy. Autor przebywa obecnie w Wielkiej Brytanii, gdzie przez wiele lat pisał i wydawał informacje, które zdobył pracując w GRU, przez co otworzył światu oczy na prawdziwe sprawki ZSRR.

Ze wstydem przyznaję, że nie przebrnęłam przez tę książkę - nie byłam w stanie skupić się na licznej terminologii wojskowej i sposobie narracji Suworowa. Uważam jednak, że historia ta jest warta poznania, dlatego zachęcam wszystkich do podjęcia próby zmierzenia się z "Akwarium".

Moje skromne i luźne przemyślenia dotyczące książki znajdziecie TUTAJ.

Rosja w literaturze: Słowem wstępu

2011-02-19T13:58:00.002+01:00

Witam,
na wstępie przepraszam, za niezdarność i poprzedni link wysłany przypadkowo.
Jest mi niezmiernie miło, ze mogę dołączyć do wielbicieli mojej ukochanej literatury.
Jestem już starą wyjadaczką w tym temacie. Ciągle jednak wzrasta nienasycenie i ciągle mało.
Bez reszty oddana jestem przede wszystkim Dostojewskiemu, ale i Innym z klasyki.
Współczesna książka rosyjska mniej mnie pociąga, ale niektóre recenzje są zachęcające. Obecnie w czytaniu mam "Znak Wodny" J. Brodskiego. Polecam jego eseje.
W planach mam Oniegina. Chciałabym przeczytać w całości, a dostępne są tylko skróty. Może ktoś wie gdzie można nabyć w całości, najchętniej również z wersję rosyjską?

Cieszę się, że tutaj trafiłam....

Zapiski myśliwego

2011-02-18T23:22:00.001+01:00

„Jeden z największych uroków polowania, drodzy czytelnicy, polega na tym, że zmusza nas ono do nieustannej zmiany miejsca, co dla człowieka bez określonego zajęcia jest rzeczą bardzo przyjemną.” Pan dziedzic, zmienia więc nieustannie miejsce pobytu, oddając się ukochanym zajęciom: polowaniu i obserwacji świata. Obcuje z przyrodą i ludźmi, a swoje wrażenia zapisuje w 25 opowiadaniach, ujętych pod wspólnym tytułem, jako „Zapiski myśliwego”. Ciekawe jest to, że polowanie stanowi jedynie tło, klamrę spinającą wszystkie opowiadania w jedną całość, bo zapiski w istocie dotyczą ludzi, Rosjan wszelkiego autoramentu, których polujący szlachcic spotyka podczas wypraw na słonki, cietrzewie czy kuropatwy.

Każde opowiadanie (z wyjątkiem ostatniego) ma swojego bohatera, a wszyscy razem przedstawiają przekrój społeczny Rosji w połowie XIX wieku. Losy tych ludzi, relacje pomiędzy szlachetnie urodzonymi, a poddańczym chłopstwem, to realnie namalowany obraz czasów współczesnych pisarzowi. W „Zapiskach myśliwego” poznajemy więc zarówno ekscentrycznych szlachciców, właścicieli ziemskich, spędzających życie na zabawie i polowaniach, jak i chłopską biedotę, stanowiącą inwentarz nabywany razem z wiejskimi dobrami. Ale i w ramach tych klas różnice występują znaczne: są zubożali ziemianie, których dobra popadają w ruinę i niebyt, są też i chłopi na tyle bogaci, żeby kupić sobie wolność. Podczas wizyt w dworkach, karczmach, chatach, hotelach, targowiskach autor spotyka autentyczne, pełnokrwiste postaci, a ten autentyzm jest wielkim atutem książki. Czytając naprawdę czuje się, że to nie fikcja, że mamy do czynienia z prawdziwymi ludźmi, ich namiętnościami, przeżyciami, radościami i smutkami. Pisarz rysuje obraz rosyjskiej wsi, w którym zasadniczo dominuje nędza, pijaństwo, analfabetyzm i brak jakichkolwiek praw pospólstwa oraz zepsucie i lenistwo szlachetnie urodzonych.

Spodziewałem się po „Zapiskach myśliwego” opowiadań o pasji myślistwa, o symbiozie człowieka i natury, o dzikich bezkresach rosyjskiej przyrody. Tymczasem jest to książka manifestująca turgieniewowski sprzeciw przeciwko niesprawiedliwości pańszczyźnianego systemu, polityczny postulat reform społecznych. I choć pięknych opisów przyrody i rosyjskiej wsi w niej nie brakuje, to myślistwo jest tu jedynie tłem dla kwestii społecznych. Kończąc, chylę czoła przed wielkim talentem prozatorskim Iwana Turgieniewa, choć serca mojego (tak jak Dostojewski) nie podbił.

Iwan Turgieniew – „Zapiski myśliwego”, tytuł oryginału „Zapiski ochotnika”, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1974, Wydanie trzecie, przekład: Jadwiga Dmochowska, Paweł Hertz, Czesław Jastrzębiec-Kozłowski, Leonard Podhorski-Okołów, ilość stron 419.

Wpis z bloga Moje lektury

Markiz de Custine, Listy z Rosji

2011-02-17T11:06:00.003+01:00

Markiz de Custine wyruszył do Rosji w roku 1839, jak sam pisze- po to, by poszukać argumentów przeciwko rządom reprezentacyjnym. Szybko jednak zmienił zdanie, a jego opisy sprawiają, że kraj, jaki dzięki nim widzimy, raczej nam nie przypadnie do gustu. Podróżując od Petersburga do Moskwy, autor pokazuje smutne państwo ludzi, którzy nie znają wolności, a każdy swój krok i myśl podporządkowują wszechpotężnemu dyktatorowi.
Książka de Custine'a zawiera też liczne odwołania do rosyjskiej historii- przede wszystkim czasów Iwana Groźnego. Zamysłem markiza było ukazanie podobieństw losów, wynikających z tego samego sposobu rządzenia. My, czytelnicy z XXI wieku bogatsi jesteśmy o jeszcze jedno porównanie, przywołane we wstępie "Nawet jeśli przyjmiemy, że Rosja 1839 nie była książką zbyt dobrą o Rosji w roku 1839, pozostaje niepokojący fakt, że była książką znakomitą, chyba najlepszą ze wszystkich jakie dotąd napisano, o Rosji Stalina, a także książką zupełnie niezłą o Rosji Breżniewa i Kosygina".
Książka wymaga od czytelnika skupienia i uwagi, ale warta jest poświęconego jej czasu.

Irina Dienieżkina "Daj mi!"

2011-02-14T12:42:00.001+01:00

Wydawnictwo i rok wydania: Świat Książki, 2004

Liczba stron: 174

Irina Dienieżkina nazywana jest rosyjską Masłowską.

Masłowskiej nie czytałam więc wypowiadać się nie będę, jednak jeżeli książki naszej rodzimej autorki są chociaż trochę podobne do książki Rosjanki nie jestem pewna czy che je w ogóle poznać.

Przed zapoznaniem się z lekturą miałam już jako tako wyrobione zdanie na jej temat, spodziewałam się nawału seksu, przemocy i patologii wszelkiego rodzaju.

Ku mojemu zdumieniu, nic takiego nie znalazłam. Dlaczego odebrałam książkę inaczej niż pozostali czytelnicy?

Więcej tutaj: Irina Dienieżkina, Daj mi!

"Interesujący mężczyźni"- Mikołaj Leskow

2011-02-14T09:05:00.003+01:00

Taka sobie historia tragicznej miłości żołnierza do żony dowódcy, będąca ilustracją tezy, że interesujący są jedynie mężczyźni, kierujący się w życiu honorem. Nie byłoby w niej nic specjalnie ciekawego, gdyby nie fakt, że jednym z bohaterów jest Polak, co nam daje okazję okazję zapoznania się z licznymi antypolskimi stereotypami funkcjonującymi w Rosji ponad 100 lat temu (ciekawe ile z nich pozostało w obiegu do dziś).
Dla lubiących przeglądać się w krzywym zwierciadle.

Zbrodnia i kara - Fiodor Dostojewski

2011-02-13T17:42:00.002+01:00

Na recenzję zapraszam tutaj.

"Miasto na górze". Kirył Bułyczow

2011-02-13T14:36:00.002+01:00

Niezmierzone, głębokie jaskinie, przyprawiające o klaustrofobiczne duszności, wilgoć, mrok i ogromne, inteligentne szczury. Po globalnej i wyniszczającej wojnie, której geneza ginie w pomrokach dziejów, ocalała ludzkość schodzi pod ziemię i próbuje za wszelką cenę przeżyć. Jaskinie stają się domem, wielkim podziemnym miastem, z pokolenia na pokolenie zatraca się pamięć o życiu na powierzchni, gdzie pozostały zgliszcza i wysokie promieniowanie. Niczym nie nauczona ludzkość powiela schemat totalitarnych rządów. Podział społeczeństwa na "czystych" i 'brudnych", bezwzględna Rada Dyrektorów rządząca podziemną społecznością, tajna policja - zbrojne ramię władzy - wychwytująca i okrutnie dławiąca wszelkie próby burzenia ustalonego porządku. Głównym bohaterem jest rurarz Kroni. Z racji wykonywanego zawodu należy do najniższej kasty wśród "brudnych". Codziennie, w pojedynkę, z własnym zestawem narzędzi sprawdza stan sieci rur ciągnących się pod miastem.
I marzy.

Zapraszam na blog

Gra na cudzym boisku, Aleksandra Marinina

2011-02-13T09:58:00.003+01:00

Królowa rosyjskiego kryminału - Aleksandra Marinina - kolejny raz nie zawodzi. W Grze na cudzym boisku umieszcza dzielną Nastię Kamieńską w sanatorium, by ta mogła odpocząć i wrócić do zdrowia. Niestety, pod jej nosem dochodzi do brutalnych zbrodni, w które nasza bohaterka zostaje nieodwracalnie wplątana... Czy Nastia poradzi sobie ze zbrodniarzami? Kto okaże się jej cichym sprzymierzeńcem? Zapraszam na http://kreatywa.blogspot.com i zachęcam do lektury.

Anna Karenina – tom I

2011-02-10T23:41:00.001+01:00

Zanim przystąpię do rzeczy uprzedzam, że ujawniam niektóre fakty z powieści, aczkolwiek biorąc pod uwagę, jak powszechnie znanym arcydziełem jest „Anna Karenina”, nie popełniam chyba zbyt wielkiego wykroczenia.

Moim zdaniem „Anna Karenina” to powieść o dokonywaniu wyborów, o tragicznych wyborach pomiędzy rozumem, a sercem, pomiędzy tym, co należy, co wypada, a tym czego pragniemy, pomiędzy zasadami, konwenansami, a uczuciami, namiętnościami. I oczywiście o następstwach podejmowanych wyborów, bo logiczną konsekwencją każdego dokonanego wyboru jest cena, jaką płacimy za naszą decyzję. Coś otrzymujemy, ale też coś tracimy, bo wszystkiego na raz przecież mieć nie można.

Tołstoj pokazuje postawy trzech kobiet w trudnych życiowych sytuacjach, w uwarunkowaniach społecznych, ekonomicznych, towarzyskich arystokratycznej Moskwy i Petersburga ówczesnej Rosji. Pierwszą, jaką poznajemy jest Daria Obłońska, z domu Szczerbacka, matka pięciorga dzieci, żona salonowego fircyka i bawidamka, notorycznie zdradzającego żonę. Początkowo zbuntowana przeciwko niewierności męża, Dolly ostatecznie pokornie godzi się na rolę kury domowej i trwa w pozbawionym uczuć związku z człowiekiem, który gwarantuje pozycję społeczną i zapewnia byt rodzinie.

Druga z kobiet, Kitty, młodsza siostra Dolly, osiemnastoletnia piękność na wydaniu, jest rozdarta pomiędzy ukrytym uczuciem do Konstantego Lewina, prostolinijnego ziemskiego arystokraty, a zauroczeniem przystojnym, młodym oficerem Wrońskim. Kitty pchana przez matkę w objęcia Wrońskiego daje kosza Lewinowi i zostaje na przysłowiowym lodzie. Ten ostatni bowiem jest znanym w towarzystwie bywalcem salonów, który bardziej niż o małżeństwie, myśli o wyścigach, pojedynkach i kolejnych zakrapianych balach z pułkowymi kolegami. Naiwna i łatwowierna Kitty będzie musiała odchorować przeżyte upokorzenie.

I wreszcie Anna Karenina, anioł salonów, piękna, mądra, powszechnie lubiana i szanowana dama, żona, matka. Jest siostrą Obłońskiego, posiada bardzo wysoką pozycję w arystokratycznych kręgach, również dzięki mężowi zajmującemu ważną pozycję w rządowym establishmencie. Karenina zakochuje się we Wrońskim i nie chcąc żyć w kłamstwie postanawia odejść od męża. Wybiera miłość do kochanka, kosztem pozycji społecznej, towarzyskiej, kosztem dostatniego życia u boku męża, którego nienawidzi.

Trzy kobiety i trzy postawy: Dolly, która po niewielkim buncie godzi się na swój los; Kitty – całkowicie bierna i zdana na to, by decydowali za nią inni oraz Anna, która wbrew zasadom i konwenansom podejmuje walkę o zmianę swojej sytuacji, ale przeżywa wewnętrzny konflikt sumienia, walkę pomiędzy namiętnością, a macierzyństwem i odpowiedzialnością.

Tołstoj pokazuje losy tych kobiet, rysując w tle obraz ówczesnego społeczeństwa rosyjskiego i nie jest to obraz sielankowy. Arystokracja rysuje się w powieści jako zbiorowisko próżnych, fałszywych, rozkapryszonych i zepsutych ludzi. Jeden z podwładnych Obłońskiego nosi przy mankietach tak ogromne spinki i hoduje tak długie paznokcie, żeby wszyscy widzieli, że ręce nie są mu potrzebne do pracy, bo jako arystokrata żyje z pracy umysłu. Inna przedstawicielka tej warstwy całe życie jeździ na wózku, bo posiada zbyt krótkie nogi, których nie chce pokazywać publicznie. Pikantne romanse, dopóki są tajemnicą poliszynela, dodają kochankom splendoru towarzyskiego, ale kiedy zdrada wychodzi na jaw spotyka się z potępieniem. Obłuda, fałsz, mania wielkości. Jest jeden wyjątek, to żyjący na wsi Lewin, który żyje blisko natury, dba o gospodarstwo, rozmyśla nad reformami i unowocześnieniem gospodarki rolnej. Nie ma dobrego zdania o chłopstwie, pokazanym jako warstwa społeczna bezdennie głupia, złośliwa i leniwa. To nie przypadek, że Lewin został przedstawiony jako odszczepieniec wśród arystokracji, bo za tą postacią kryje się sam autor, analogie są aż nazbyt oczywiste.

Kilkakrotnie pojawia się w „Annie Kareninie” sprawa polska, kwestia rozbiorów i asymilacji polskiego społeczeństwa, wyższości jednego narodu nad drugim. W tzw. towarzystwie mówi się również o kształceniu i równouprawnieniu kobiet w małżeństwie, o różnych wariantach reform społecznych na wsi rosyjskiej, a ściślej o możliwościach i sensie ich wprowadzania.

Tyle mogłem napisać na podstawie lektury tomu I „Anny Kareniny”. Książkę kupiłem w wersji eBooka w księgarni Virtualo, ale jak się później okazało jest dostępna za darmo co najmniej w kilku miejscach w internecie, zarówno po polsku, jak i po angielsku. Niestety w wersji elektronicznej po polsku jest dostępny jedynie tom pierwszy, więc po ciąg dalszy muszę teraz biec do biblioteki i dokończyć czytanie w wersji papierowej.

Zakończenie recenzji po przeczytaniu tomu drugiego.

Lew Tołstoj – „Anna Karenina” – tom I, wersja eBook, objętość – 420 stron, 777 kB, przekład – brak danych.

Wpis również na blogu Moje lektury

Fiodor Dostojewski, "Bracia Karamazow"

2011-02-08T00:38:00.004+01:00

„Bracia Karamazow” to ostatnia powieść Fiodora Dostojewskiego. Sam pisarz wiedzieć o tym nie mógł, nie powiedział sobie przecież: „teraz napiszę swoje ostatnie dzieło”, ale w oczach późniejszych czytelników utwór mógł uchodzić za pewne podsumowanie przemyśleń i doświadczeń twórcy. Dmitrij, Iwan i Aleksiej bardzo się różnią. Łączą ich jedynie, przekazane przez dość nikczemnego ojca Fiodora Pawłowicza Karamazowa, niejasne skłonności do występku. Są ludźmi, którzy gwałtownie podejmują decyzje i nie zamierzają ich zmieniać „za nic w świecie”, a potem pod wpływem chwili postępują zupełnie inaczej, niż zamierzali. Moment dyktuje warunki. To znaczy też, że nic nie jest ostateczne, nieodwołalne i trwałe. Punktem odniesienia stają się chwiejne nastroje i wrażenia człowieka. Alosza (Aleksiej) to dobry człowiek. Jako jedyny wierzy. Potrafi słuchać. Wielu czyni go powiernikiem i traktuje tak, jakby jedynie on wiedział, jak należy postępować, jakby jego ciche, nieśmiałe słowa miały moc rozstrzygającą. Iwan, milczący, skryty humanista, oddaje się rozważaniom na temat Boga, świata (nie do zaakceptowania!), okrucieństwa czy wolności. Najbardziej „karamazowowski” z wszystkich braci jest Mitia (Dmitrij).

Ciąg dalszy recenzji na blogu.

Na wschodzie bez zmian. Akunin zachwyca po raz drugi

2011-02-07T16:23:00.000+01:00

„Pelagia i biały buldog” Borys Akunin

Po przeczytaniu książki „Pelagia i biały buldog” wiem, że na świecie istnieją dwie pewne rzeczy: śmierć (tu nikogo nie należy chyba przekonywać o powszechności zjawiska) oraz fakt, że jeśli czytelnik sięgnie się po książkę Akunina, to spotka go prawdziwa literacka uczta.

Zapraszam do przeczytania recenzji: TUTAJ

Słowem wstępu

2011-02-07T11:04:00.001+01:00

Moja znajomość literatury rosyjskiej ogranicza się jedynie do kilku obowiązkowych lektur szkoły średniej. Już dawno postanowiłam nadrobić te braki i dlatego zgłosiłam się do udziału w wyzwaniu Rosja w literaturze. Mam nadzieję, będzie to dla mnie dodatkową motywacją w poznawaniu twórczości tego kraju.

W tej chwili na mojej półce czeka:

1. Irina Dienieżkina Daj mi!

2. Boris Akunin Nefrytowy różaniec

Jak będzie wyglądać reszta moich lektur ciężko w tej chwili określić. Na pewno pojawi się kilka książek Nabokova i Sołżenicyna (na których poluję już od jakiegoś czasu).

Wladimir Kaminer "Meine kaukasische Schwiegermutter"

2011-02-06T20:47:00.001+01:00

Wladimir Kaminer - Moja kaukaska teściowa

Książka spełnia konkursowe kryteria: o rosyjskiej duszy i napisana przez Rosjanina (wprawdzie po niemiecku, autor od lat przebywa na emigracji, ale często w twórczości powraca do swoich korzeni i patrzy na otaczającą rzeczywistość ze wschodniej i zachodniej perspektywy, poza tym cały czas pielęgnuje swoje rosyjskie korzenie).

Recenzja na moim blogu

Wladimir Kaminer to taki ambasador kultury rosyjskiej w Niemczech. Chętnie czytany, słuchany, oglądany, promotor rosyjskiej muzyki.

Pelagia i czerwony kogut

2011-01-31T21:00:00.001+01:00

„Pelagia i czerwony kogut” całkowicie odbiega klimatem od dwóch pierwszych części serii pt. „Kryminał prowincjonalny”. W przeciwieństwie do „Pelagii i białego buldoga” oraz „Pelagii i Czarnego Mnicha” w trzeciej i ostatniej części przygód szalonej zakonnicy Pelagii dominuje nastrój zdecydowanie poważny, żeby nie powiedzieć smutny. Tematykę i zarazem główny nurt powieści, wokół których zbudowano fabułę powieści, stanowią kwestie związane z odmiennością, odstępstwami od normy, różnicami religijnymi, etnicznymi, moralnymi, etycznymi, seksualnymi i związaną z tymi zagadnieniami tolerancją.

Główny adwersarz tolerancyjnego i pobłażliwego władyki Mitrofaniusza, oberprokurator Najświętszego Synodu, Konstanty Pietrowicz Pobiedin prowadzi w Rosji politykę zgodną z maksymą „Cuius regio, eius religio”: „Kościół państwowy to system, w którym władze uznają za prawdziwe jedno wyznanie, popierają wyłącznie jeden Kościół i opiekują się nim, mniej lub bardziej znacząco pomniejszając wpływy, prawa i pozycje innych kościołów — pouczał Konstanty Pietrowicz. — W przeciwnym razie państwo utraciłoby duchową łączność z narodem, którego przytłaczająca większość trwa przy prawosławiu. Państwo bez wiary nie jest niczym innym, jak niemożliwą do zrealizowania utopią, albowiem brak wiary to otwarta negacja państwa. Jakie zaufanie mogą mieć prawosławne masy do władzy, jeśli naród i władza wierzą na różne sposoby albo jeśli władza w ogóle nie wierzy?”

Wskutek wymierzonych przeciwko innowiercom restrykcji wiele ludzi musi na zawsze opuścić Rosję, a wielonarodowy, wyznaniowy i kulturowy tygiel jest na prawdę bogaty w swojej różnorodności: „Żytomierski tłumek zdumiewał pstrokacizną. Obok Żydów, Rosjan i Ukraińców trafiali się tutaj i Polacy, i Niemcy, i Czesi, i raskolnicy, przy czym każdy ubierał się i zachowywał po swojemu, na obcoplemieńców patrzył z góry i nie chciał mieć z nimi żadnych kontaktów. (…) W Zawołżsku także mieszanina — i Tatarzy, i Baszkirowie, i Zytiacy, i Wotiacy, i Mordwini, i ciż Polacy. Jedni to prawosławni, drudzy są staroobrzędowcami, inni wyznają islam, jeszcze inni katolicyzm i wreszcie zdarzają się też poganie. I co, żyją wspólnie nie najgorzej, nikt nikogo za gardło nie chwyta.” W jednej z emigracyjnych podróży parowcem towarzystwa Nord uczestniczy wiejski kaznodzieja i mędrzec ludowy Manujła i zgromadzeni wokół niego wyznawcy zwani „Znajdami”. W podróży tej uczestniczy również siostra Pelagia i władyka Mitrofaniusz, powracający na Zawołże z wizyty u Pobiedina. Zostaje popełniona zbrodnia, po odkryciu której nie wiadomo kim i gdzie jest lub był kaznodzieja Manujła?

Śledztwo prowadzi wielka figura, członek Rady Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, Sergiusz Siergiejewicz Dolinin, który przejeżdżając przez gubernię kazańską z ważną inspekcją dowiedział się o zbrodni. Oczywiście siostra Pelagia, a później i znany z dwóch pierwszych części Matwiej Bencjonowicz Berdyczowski również mają pełne ręce roboty przy rozwikłaniu mnożących się pytań i zagadek. Sprytnej zakonnicy grozi przy tym śmiertelne niebezpieczeństwo, a rozwiązanie zagadki leży daleko poza granicami Zawołża. Jej rozwiązanie jest tak kuriozalne, że nie jest możliwe do przewidzenia niemal do ostatnich stron powieści.

W tej powieści wątek kryminalny miesza się z ludowymi wierzeniami, Biblią, mistycyzmem, religią, zabobonami, mesjanizmem. Są w niej rozważania na temat różnych spojrzeń na wiarę, Boga, chrześcijaństwo, życie, stosunek do drugiego człowieka i siebie samego. W tekście powieści znajdują się prawdziwe perełki: „zwycięstwo nad innym człowiekiem zawsze jest klęską. Prawdziwa wiktoria jest wtedy, kiedy pokonasz samego siebie”, albo: „Oblicze dziecka to rzecz najprawdziwsza. Nigdy nie znika, ukrywa się jedynie pod zmarszczkami, bruzdami, brodą”. Poza tym, tak jak w dwóch poprzednich częściach przygód siostry Pelagii, Akunin nawiązuje do twórczości Dostojewskiego, czego wyraz daje już na początku, w zaczerpniętym z „Braci Karamazow” motto powieści.

Borys Akunin – „Pelagia i czerwony kogut”, przekład Henryk Chłystowski, Wydawnictwo Noir Sur Blanc, Warszawa 2004, ISBN 83-7392-078-1, ilość stron 418

Wpis także na stronie Moje lektury

Pelagia i Czarny Mnich

2011-01-31T15:48:00.001+01:00

„Pelagia i Czarny Mnich” zaczyna się w miejscu zakończenia „Pelagii i białego buldoga” i zawiera wiele nawiązań do treści zawartej w pierwszej części z serii „Kryminał prowincjonalny”, wskazane jest więc czytanie tych książek w kolejności chronologicznej.

Tym razem miejscem akcji jest Ararat, a ściślej Nowy Ararat, czyli zarządzany przez Witalisa II monaster położony „na najdalszej północy naszej rozległej, ale słabo zaludnionej guberni. Tam, wśród wód Jeziora Modrego, dla swych rozmiarów podobniejszego do morza (lud tak je właśnie nazywa: Modre Morze), na porośniętych lasem wyspach, z dawien dawna chronili się przed ziemskim zgiełkiem i ludzką złością święci starcy.” Nieopodal monasteru znajdowała się Wyspa Rubieżna z położoną na niej Pustelnią Wasiliskową nazwaną tak od imienia pierwszego jej mieszkańca, świętego Wasiliska, który wiele setek lat temu osiadł na niej, aby odpokutować za grzechy doczesności i marności ziemskiego łez padołu. Za sprawą tegoż dawno nieżyjącego już Wasiliska, w Araracie zaczęły się dziać rzeczy tak dziwne i niezrozumiałe, że do akcji przystąpić musiał sam władyka Mitrofaniusz.

Ponieważ jego dostojność archijerej Mitrofaniusz nie mógł, z uwagi na poufny charakter misji, uczestniczyć w wyprawie do Nowego Araratu, posłał tam swojego młodego podopiecznego, zbuntowanego ateistę - Aloszkę Stiepanowicza Lentoczkina. Niestety wskutek nieprzewidzianych komplikacji w ślad za Aloszą podążają kolejno wiernopoddańczy, znani z „Pelagii i białego buldoga” świeccy współpracownicy Władyki: Matwiej Bencjonowicz Berdyczowski i Feliks Stanisławowicz Lagrange. Ale co tam chłopy, tutaj może zaradzić tylko kobieta, i oczywiście w habicie: „W kwestiach dotyczących niepojętych zjawisk i duchowego niepokoju mężczyźni są nazbyt prostolinijni – oświadczyła Pelagia (…). Mężczyzn nie interesuje nic, co wydaje im się nieważne, a w rzeczach nieważnych kryje się często to, co najistotniejsze. Gdzie trzeba coś zbudować, a jeszcze lepiej – zburzyć, tam mężczyźni nie mają sobie równych. Jeśli zaś trzeba okazać cierpliwość, zrozumienie, a może i współczucie, lepiej powierzyć sprawę kobiecie.” Do akcji przystępuje więc bystra, niepokorna i nieprzewidywalna siostra Pelagia.

Książka zawiera wartką akcję i tak jak w pierwszej części również sporo humoru, choć jest napisana w nieco bardziej mrocznym klimacie. Akunin dodał w niej jeszcze więcej barwnych i oryginalnych postaci, z doktorem Korowinem i jego specyficznymi pacjentami na czele. Z przymrużeniem oka przedstawił turystykę pielgrzymkową, przedstawiając powieściowe sanktuarium, jako świetnie zorganizowaną i zdyscyplinowaną maszynerię, w której czysty biznes turystyczno-dewocjonalny dominuje nad kwestiami religijno-mistycznymi. I choć Akunin trochę przesadził w ilości fałszywych tropów, a niektóre fragmenty powieści są zbyt naciągane (zwłaszcza te dotyczące psychiatrii), ale mimo wszystko jest to świetna literatura rozrywkowa z zaskakującym zakończeniem.

I jeszcze jedno, podtrzymuję to, co powiedziałem pisząc o „Pelagii i białym buldogu”, że Akunin sympatyzuje z Mistrzem Dostojewskim, którego „Biesy” oraz „Idiota”, a także postaci z tych powieści mają w kilku wątkach „Pelagii i Czarnego Mnicha” niebagatelne znaczenie.

Borys Akunin – „Pelagia i Czarny Mnich”, przekład Wiktor Dłuski, Wydawnictwo Noir sur Blanc, Warszawa 2004, ISBN 83-7392-048-X, ilość stron 344.

Wpis znajduje się również na stronie Moje Lektury

"Przesyłka dla kameleona"

2011-01-27T15:40:00.000+01:00

Kolejne spotkanie z Eulampią Romanową, detektywem amatorem, służy nie tylko wyjaśnieniu zagadkowej śmierci kobiet, które spotkały się w jednej z sal szpitalnych na chirurgii, lecz jest opowieścią o losach przeciętnych ludzi. Wprawdzie główna bohaterka cyklu, bogata gosposia przy rodzinie Katii, która stała się jej przyjaciółką, czuje się zobowiązania do spełnienia obietnicy danej jednej z pacjentek a następnie odszukania spadkobiercy, lecz wkrótce coraz bardziej wciągające okazują się opowiadania wysłuchiwane przez Lampkę u kolejnych osób, które mają ją naprowadzić na ślad wspomnianego w testamencie Jegora.

(...)

Ciąg dalszy w Niecodzienniku Literackim.

Dar - Vladimir Nabokov

2011-01-27T13:55:00.001+01:00

Autor: Vladimir Nabokov
Tytuł: Dar
Wydawnictwo: Muza
Rok wydania: 2003
Stron: 488
Moja ocena: 4/6

Przystępując do wyzwania "Rosja w literaturze" miałam spore plany czytelnicze. Rzadko sięgam po książki pochodzące z tego rejonu świata. Zawsze chyba powieści te będą mi się kojarzyć z obowiązkowymi lekturami w szkole, a jak coś obowiązkowe to sami wiecie jak się czyta. Dlatego swoją ponowną przygodę z rosyjską literaturą postanowiłam sięgnąć po powieść, znaną i docenioną, uznawaną za jedną z najwybitniejszych powieści rosyjskich pisarzy.
Bohaterem Daru, jest Fiodor Konstantynowicz, młody pisarz - poeta, żyjący na emigracji w Berlinie. Akcja powieści rozpoczyna się pierwszego kwietnia 192... roku (celowa data nie została dokończona). Fiodor właśnie zmienił mieszkanie a jego pierwszy tomik wierszy osiągnął sukces. W powieści poruszane są jednocześnie 3 wątki. Po pierwsze życie pisarza, jego związek z ukochaną Ziną Mertz, oraz spotkania z przyjaciółmi i rozmowy na temat jego twórczości. Drugi wątek to moment pisania powieści biograficznej o ojcu, znanym podróżniku, badaczu motyli - Mikołaju Czernyszewskim. Trzecią część stanowi analiza i krytyka literatury rosyjskiej. Moje wrażenia po przeczytaniu powieści:
1. Książkę czytało mi się dość ciężko, nie bardzo odpowiadał mi język jakim była pisana,
2. Autor trochę skacze po tematyce i czasami nie wiadomo czy to co właśnie czytamy dzieje się naprawdę czy to tylko kolejne marzenie pisarza.
3.Ogólne wrażenie, dobre. Nie jest to łatwa lektura i wymaga dużego skupienia przy czytaniu.

Cieszę się, że udało mi się przeczytać Dar - Nabokova. Pewnie kiedyś jeszcze sięgnę dla porównania po inne powieści lub opowiadania tego autora.

Gieorgij Władimow, Wierny Rusłan

2011-01-27T10:27:00.004+01:00

W dzisiejszych czasach książki opowiadające o losach więźniów sowieckich łagrów można znaleźć bez większego trudu, a takie nazwiska jak Herling Grudziński, Sołżenicyn czy Szałamow to klasyka gatunku. Jest w czym wybierać.
Powieść Władimowa właściwie nie ukazuje tego, co w łagrze się dzieje, bo rozpoczyna się w chwili jego likwidacji i uwolnienia więźniów. Odjeżdżają do domów lub szukają swgo miejsca gdzie indziej, strażnicy przechodzą na zasłużoną emeryturę i tylko obozowe psy zupełnie nie rozumieją, co się dzieje, czemu nie są nikomu potrzebne i co mają robić z tą swoją nieoczekiwaną wolnością. Niby odnajdują swoje miejsca, ale kiedy na peron przy ślepym torze przyjeżdża pociąg, wiozący pracowników nowego kombinatu, natychmiast podejmują Służbę, konwojując kolumnę przybyłych, w których widzą nowych więźniów. Historia ta ponoć wydarzyła się naprawdę.
W Posłowiu autorstwa Krystyny Pietrzyckiej Bohosiewicz możemy wyczytać, że Władimow jest uznawany za jednego z najwybitniejszych współczesnych prozaików rosyjskich, a "Rusłana" badacze literatury uważają za jedno z największych osiągnieć literatury. Jako czytelnik mogę powiedzieć, że to w pełni zasłużona opinia. Spojrzenie na sowiecki totalitaryzm przez "psią" perspektywę wyostrza ten obraz i nadaje mu niezwykłą siłę.

Moskwa - Pietuszki, Wieniedikt Jerofiejew

2011-01-26T23:57:00.002+01:00

Czas nagrania: 3 godz. 15 min.

Przyznam się, że długo trzeba było mnie namawiać na wysłuchanie tego audiobooka. Wzbraniałam się nie dlatego, że nie chciałam poznać historii Wieniczki, lecz dlatego, że słuchanie audiobooków zazwyczaj mnie usypia. Tym razem nie było inaczej, zasnęłam kilka razy, a potem szukałam miejsca, które ostatnie przed drzemką zapadło w moją pamięć. Nie jest to wina interpretacji, ponieważ Roman Wilhelmi jest doskonały, a poemat w jego ustach nabiera życia.

Wieniczka, utożsamiany z autorem, to alkoholik - intelektualista. Jak w każdy piątek wybiera się w podróż pociągiem z Dworca Kurskiego w Moskwie do oddalonych o ponad 100 km Pietuszek, by tam odwiedzić swoją ukochaną oraz syna. Jedzie z walizeczką, w której oprócz prezentów dla bliskich ma cały arsenał alkoholi zakupiony za ostatnie pieniądze.

Ciąg dalszy na agaczyta

Boris Akunin, „Azazel”

2011-01-25T04:12:00.002+01:00

Dziwię się samej sobie, że tak mnie uwiodły kryminały Akunina, bo to książeczki jak ptifurki do kawy – staroświeckie, zalotne i błahe. Do schrupania w dwóch kęsach. Niby nic – ale jakie smakowite!

„Azazel” to pierwszy tom cyklu o Eraście Fandorinie, młodym szlachetnym sierotce zesłanym przez okrutny los na margines swojej klasy, a dokładnie – na stanowisko rejestratora kolegialnego, urzędnika państwowego czternastego stopnia. Fandorin zatem, zgodnie z wymogiem chwili, przekłada papierki w moskiewskim urzędzie policyjnym i marzy o zajęciu bardziej odpowiadającym jego ambicjom.

Całość tutaj.

"Zabójca mimo woli" Aleksandra Marinina

2011-01-24T15:25:00.004+01:00

Pomimo tego, że tempo czytania ostatnimi miesiącami mi spadło, to w tajemniczy sposób na biurku uzbierał się pokaźny stosik książek przeczytanych, które niecierpliwie czekają na recenzję. Powoli zaczynam się zastanawiać, czy wrażenia z kolejnych lektur nie zatrą w pamięci tego, co chciałabym napisać o poprzedniczkach. Z drugiej strony, jeśli jakaś książka nie oprze się miesięcznej próbie czasu, zapewne nie zasługuje na wielką uwagę.

Kryminał Aleksandry Marininej Zabójca mimo woli na pewno nie zalicza się do arcydzieł, ale jest całkiem przyzwoitym reprezentantem swego gatunku. Lubię cykl rosyjskiej autorki o Nastii Kamieńskiej, zapewne dlatego, że lubię bohaterkę, a jest to dla mnie jeden z podstawowych warunków sięgnięcia po kolejne tomy autora powieści kryminalnych. Bez wyrazistego bohatera nie ma serii.

Więcej na moim blogu

"Zapiski myśliwego"- Iwan Turgieniew

2011-01-23T19:18:00.001+01:00

Turgieniew I.: Zapiski myśliwego

Po "Zapiski myśliwego" Iwana Turgieniewa sięgnęłam z ciekawości, z chęci poznania rosyjskiej klasyki i także dlatego, że jeśli sobie coś obiecuję, to dotrzymuję słowa. Zanim przeczytałam, wiedziałam o Turgieniewie tylko tyle, że był, istniał i żył w XIX-wiecznej Rosji. Nie potrafiłam wymienić ani jednego tytułu jego książki. Zastanawiałam się, czy wytrwam do końca, bo opowiadania nie należą do mojego ulubionego literackiego gatunku. Zawsze za krótkie, często bez wyraźnego zakończenia, pozostaje mi po nich jakiś niedosyt.
Przeczytałam. Dotrwałam do końca. I zachwyciłam się. Poezją języka, jego archaicznością, zwięzłością formy. Niczego w nich nie jest za dużo, ani też za mało. Zanurzyłam się w opisach przyrody, postaci oraz zwierząt. Przemierzałam wraz z tytułowym myśliwym rosyjskie wsie i dwory.
Kilka słów o okolicznościach powstania "Zapisków": pracę nad cyklem 25 opowiadań Turgieniew rozpoczął w Rosji w 1846 r., ale kontynuował za granicą...
Na ciąg dalszy zapraszam na mojego bloga "Lectorium- nieskończoność czytania".

"Dwanaście krzeseł" Jewgienij Pietrow, Ilja Ilf

2011-01-23T15:19:00.001+01:00

Parę słów o autorach. Jewgienij Pietrow (właśc. Jewgienij Katajew) i Ilja Ilf (właśc. Jechiel-Lejb Fajnzilberg 1897-1937) dzielą szpalty we wszystkich słownikach biograficznych. W świecie literatury nieczęsto zdarzają się tandemy, a jeszcze tak nierozłączne? Obaj autorzy przed swym „dwój-debiutem” w roku 1928, którym była właśnie powieść „Dwanaście krzeseł”, pisywali jedynie okazjonalnie do gazet, obaj odeszli na tyle młodo, że nie zdążyli opublikować nic znaczącego w pojedynkę: Ilf zmarł w roku 1937 (zważywszy datę roczną, natychmiast kojarzącą się z czystkami - dość nietuzinkowo, bo na gruźlicę), Pietrow zginął w 1942 w wypadku lotniczym, wracając z Kaukazu, gdzie służył jako korespondent wojenny. W pamięci czytelników polskich zapisali się jeszcze „Złotym cielęciem” (1931r.), rosyjskich – zbiorem opowiadań „1001 dni, czyli Nowa Szecherezada” (1929r.) i szkicami podróżnymi „Parterowa Ameryka” (1936r.)

Hipolit Matwiejewicz jest pracownikiem Urzędu Stanu Cywilnego, w dziale rejestracji zgonów i ślubów, w miasteczku N. Życie jego płynie monotonnie, codziennie wypija kubek gorącego mleka, które podaje mu teściowa - Kławdia Iwanowa, wychodzi do pracy, idzie taką samą drogą, następnie po wypełnieniu swoich obowiązków wraca do domu, spotyka nawet tych samych ludzi. I tak codziennie. Codziennie, aż do dnia, w którym Kławdia Iwanowa wyznaje mu, na łożu śmierci, że przed laty (w obawie przed konfiskatą) ukryła w krzesłach klejnoty rodzinne. I w ten sposób nudne życie urzędnika radykalnie się zmienia. Wyrusza on w podróż na poszukiwanie owych dwunastu krzeseł... Poznaje przypadkowego człowieka, któremu musi zdradzić swoją tajemnicę. To właśnie Ostap Bender. Stał się on symbolem hochsztaplera, rozpoznawalnym do dziś na całym obszarze poradzieckim, a jego okrzyk bojowy „Lody ruszyły” – wszedł na długie lata do potocznego języka rosyjskiego. Przeżyją oni wiele perypetii, zanim trafią na ślad krzeseł...

Doskonała i iskrząca dowcipem opowieść, wyśmiewająca paradoksy porewolucyjnej Rosji, władzę radziecką i biurokrację, marazm obywateli i łatwość manipulowania, zakłamanie i obłudę w każdej postaci. Czyta się ją jednym tchem. Dzieło „Dwanaście krzeseł", dwukrotnie przekładane na polski jeszcze przed wojną – bawi, irytuje i wreszcie zmusza do namysłu. W pierwszym przybliżeniu jest to pyszny „romans łotrzykowski”. W którymś momencie przychodzi refleksja: ostra drwina z całej Rosji i jej mieszkańców. I być może największa zasługa „Dwunastu krzeseł”, że pokazuje werwę końca lat dwudziestych: oto Związek Sowiecki na kwadrans przed nadejściem lodowca.

Warto również zauważyć dziesiątki drugoplanowych postaci: ślusarz-inteligent Wiktor Michajłowicz Polesow, neurotyczny satyryk Absalon Iznurenkow, ba, nawet papuga wdowy w portkach z czerwonych piór i moja ulubiona Helutka Szczukina, której wystarczyło zaledwie 300 słów, aby się porozumieć – po jednej lekturze zostają z nami na zawsze. I wreszcie Moskwa – kipiąca życiem, urzeczona „amerykańskim stylem”, pełna spalin, klaksonów, automobilów, gazeciarzy, inżynierów, obwarzanków i kobiecych kapelusików. Było nie było, rok wydania książki to ostatni rok NEP-u.

I na koniec muszę przytoczyć parę cytatów:

"Apetyt rośnie w miarę stania w kolejce"

"Nawet na cmentarzu nie bój się martwych, tylko żywych"

"Nie młodniej tak szybko, bo umrzesz na szkarlatynę"

"Powiedz mi co czytasz, a ja ci powiem, komu gwizdnąłeś tę książkę"

"Płomienna kobieta (...) marzenie poety. Prowincjonalna bezpośredniość. W dużych miastach takiego podzwrotnikowego temperamentu już dawno się nie spotyka, ale na peryferiach, w terenie jeszcze można czasem znaleźć."

recenzja też U MNIE zapraszam

Czarna lista - Aleksandra Marinina

2011-01-22T19:09:00.000+01:00

To moje pierwsze spotkanie z kryminałem w wykonaniu pisarki rosyjskiej. Uznaję je za wystarczająco udane, aby jeszcze raz spróbować (tym razem z Nastią Kamieńską w roli głównej), jednak bez rewelacji. Marinina jako prawnik i kryminolog ma ciekawe pomysły, jednak jej styl - jak na kryminał - jest w moim odczuciu zbyt ciężki - akcja się ciągnie dość długo. Niektóre relacje między bohaterami zostały opisane zbyt drobiazgowo, nawet jeśli nie mają znaczenia dla sprawy. Tak naprawdę robi się ciekawie dopiero w połowie książki, a na samym finiszu rzeczywiście nie można się oderwać, ale to przecież standard w kryminałach :-)

Więcej na moim blogu.

********

Moja ocena: 4/6

Kolejka - Władimir Sorokin

2011-01-22T19:05:00.000+01:00

Zastanawiam się, do jakiego gatunku literatury znawcy literatury zaliczają książkę Sorokina Kolejka. Książka ma bardzo prostą budowę - nie ma rozdziałów, części, podziałów. Jest to w zasadzie jeden dłuuuugi dialog, tak długi jak kolejka, której dotyczy. Nie ma narratora, nie ma opisów, wyjaśnień. Czysta rozmowa. To znaczy z tą czystością to różnie tam bywa :-) W kolejce stoją przecież przeróżne osoby - kulturalne i mniej kulturalne, spokojne i kłótliwe, gadatliwe i ciche, łatwo nawiązujące kontakt z innymi i takie, które stronią od innych. Czy wspólne zadanie jednoczy, czy dzieli? Czy rodzi się rywalizacja?
Zapraszam do bukowniczka na dalszy ciąg.
*************
Moja ocena: 5/6

"Śmierć i trochę miłości" Aleksandra Marinina

2011-01-21T22:30:00.002+01:00

Kiedy ja ostatnio przeczytałam jakiś kryminał? Hmm... nie wiem, ale na pewno dawno. Trafiały się książki, które można by podpiąć pod ten gatunek, ale trzeba przyznać, że od co najmniej półtora roku do kryminałów mnie w ogóle nie ciągnęło. A to dlaczego? Wcześniej przecież trochę czytałam. I co? Znudziły mi się? Stwierdziłam, że to jednak nie mój typ literatury? A może uznałam, że szkoda czasu? Szczerze mówiąc, sama nie wiem. Ale wreszcie się przełamałam i kryminał przeczytałam – dość typowy, ale na pewno bardzo dobry. I dochodzę do wniosku, że muszę się jednak przeprosić z tym gatunkiem.

Ciąg dalszy tutaj.

"Dla Nikity"- Polina Daszkowa

2011-01-21T15:34:00.003+01:00

Książki pożyczone kiedyś pożrą mnie żywcem. Zamiast swobodnie wybierać spośród ponad 100 nieczytanych książek, które mam w domu, mój wybór z konieczności ogranicza się do kilku, wypadałoby bowiem kiedyś je oddać.
Ostatnio zaatakowały mnie rosyjskie kryminały, po "humorystycznej" (w cudzysłowie, bo to rzecz względna, co kogo śmieszy) Doncowej, przyszła do mnie pocztą śmiertelnie poważna Daszkowa.
Ta autorka najwyraźniej należy do tych, którym "nie jest wszystko jedno" i nie zajmuje się dyrdymałami, bierze za to na warsztat tematy ważne- czyli tym razem sekty, które w post-sowieckimspołeczeństwie rosną jak grzyby po deszczu i rozkwitają tysiącem kwiatów.
Przyczyn tego jest kilka, i autorka je wszystkie zręcznie punktuje... więcej tutaj:).

Lew Tołstoj - opowiadania

2011-01-20T10:49:00.003+01:00

Kolejna wyzwaniowa książka, a raczej książeczka przeczytana. Tym razem opowiadania Tołstoja, taka uwertura, bo dopiero przede mną te najgrubsze dzieła.

Zapraszam do przeczytania króciutkiej recenzji:
Lew Tołstoj - opowiadania

Pelagia i biały buldog

2011-01-19T23:03:00.001+01:00

Akcja powieści ma miejsce na głuchej prowincji carskiej Rosji, a konkretnie na Zawołżu. A na prowincji, jak to na prowincji, karty zazwyczaj rozdawane są pomiędzy „panem, wójtem a plebanem”, a gdy w grę wchodzi gubernia o rozmiarach średniej wielkości europejskiego państwa, ranga najważniejszych figur wzrasta. W zawołżańskiej krainie są nimi: prawosławny władyka Mitrofaniusz, gubernator Antoni Antonowicz von Hagenau, podprokurator izby sądowej Matwiej Bencjonowicz Berdyczowski oraz policmajster Zawołżska Feliks Stanisławowicz Lagrande. Całe to towarzystwo rządzone jest przez kobiety, bo nawet wielce poważany duchowny ulegać musi opiniom swojej pomocnicy, siostry Pelagii.

Sytuacja na Zawołżu nie była rozwojowa:„…nędza, pijaństwo, ciemnota, samowola władz, na drogach rozboje. Jednym słowem zwykłe rosyjskie życie, mniej więcej takie jak we wszystkich zakątkach naszego bezkresnego imperium.” Dopiero światłe rządy Mitrofaniusza i powszechnie poważany autorytet duchownego poprawiają ten niekorzystny obraz kraju. Jego teorie zostają wykorzystane przez miejscowe władze do zaprowadzenia porządku:

„Ludzie bywają różni, dobrzy i źli (…) ale w większości są nijacy, przyjmują niczym żaby temperaturę otoczenia.”

„Ludzie przestrzegają tylko praw rozumnych i korzystnych dla większości. Mądry prawodawca postępuje jak doświadczony ogrodnik w parku publicznym. Ten, kiedy obsiał trawniki, nie od razu wytycza ścieżki, tylko przedtem popatrzy, którędy ludziom wygodniej chodzić, i tam je ułoży. Żeby nie wydeptywali własnych ścieżek.”

„Dobrowolne przestrzeganie prawa to nie skutek wysokiej świadomości obywateli, ale świadectwo tego, że ludziom wygodniej jest przestrzegać prawa niż je naruszać.”

„…kamieniem węgielnym sprawiedliwego społeczeństwa i wręcz powołaniem człowieka jest poczucie godności.”

„…godność stoi na trzech wielorybach, a ich imiona to: praworządność, sytość, oświata.”

Ale i tytułowa podopieczna duchownego reprezentuje nie mniej światły, choć bardziej szalony umysł, w którym rodzą się myśli-perełki:

„…cały sens ludzkiego życia polega na tym, by odkryć w sobie geniusz.”

„Myślę, że w każdym człowieku ukryty jest geniusz, taka maleńka szparka, przez którą widać Boga (…). Tylko rzadko komu udaje się ten otworek odnaleźć. Pchają się wszyscy jak ślepe kocięta, ale trafić nie mogą. A jeśli zdarzy się taki cud, to człowiek od razu rozumie: oto jest, po to właśnie przyszedłem na świat, i dalej żyje spokojnie i pewnie, na nikogo się nie ogląda. To właśnie jest geniusz. A talenty trafiają się znacznie częściej. To ci, którzy tego czarodziejskiego okienka nie znaleźli, ale są blisko niego i karmią się odblaskiem cudownego światła.”

Pewnego dnia dostojny duchowny otrzymuje od swojej ekscentrycznej ciotki, Marii Afanasjewny Tatiszczewej (wdowie po generale Apoloniuszu Nikołajewiczu) list błagający o pomoc w pewnej tajemniczej sprawie. Mitrofaniusz wysyła więc ze specjalną misją siostrę Pelagię, której spryt i nieokiełznany temperament staną się niepokonanym orężem w walce z siłami zła. Sprawy komplikują się dodatkowo za sprawą inspektora synodu Włodzimierza Lwowicza Bubiencowa, który wraz z sekretarzem Tichonem Jeriemiejewiczem Zbawienym i woźnicą-chroniarzem Muradem Dżurajewem nawiedzają z urzędową wizytacją włości archierejera Mitrofaniusza. Żeby jeszcze bardziej namieszać, w dworku wdowy Tatiszczewej siostra Pelagia zastaje wnuków i spadkobierców generałowej, czyli przepiękną Nainę Gieorgijewnę oraz Piotra Gieorgijewicza Telianowa, artystę Arkadiusza Siergiejewicza Poggio, pokojówkę Tatianę, administratora Stiepana Trofimowicza Szyriajewa, bogacza Donata Abramowicza Sytnikowa, Kiryła Nifontowicza Krasnowa i guwernantkę miss Rigley. Początkowo prawie wszyscy są podejrzani, ale siostra Pelagia – postrzelony rudzielec a’la Ania z Zielonego Wzgórza w końcu odkryje straszliwą prawdę.

Książka jest napisana z ogromną dawką humoru, właściwie niewiele jest w niej fragmentów, w których nie wyczuwa się akuninowego przymrużenia oka. Cytowane wyżej fragmenty to tylko pozostające w mniejszości przerywniki w lekkim klimacie książki. Takiemu nastrojowi sprzyja zarówno lekkie pióro pisarza, jak i sprawdzony już w mediach pomysł z wykorzystaniem do głównych ról osób duchownych, bo jakoś tak jest, że kiedy łączy się habit z kryminałem to nigdy nie może być do końca poważnie, nawet wtedy, gdy rzeczywiście jest poważnie. Akunin wyposażył swoich bohaterów w prostolinijne, bezpośrednie, na wskroś rosyjskie dusze, pełne namiętności i krwistego temperamentu. Od początku do końca jest więc – jak mawiają nasi bracia Słowianie – „i straszno, i smieszno”.

I jeszcze jedno, coś mi się wydaje, że Akunin lubi Dostojewskiego. Cały kontekst „Pelagii…” czyli: sensacyjno-społeczna powieść z elementami burzliwego romansu i kwestii religijno-filozoficznych, umiejscowiona na prowincji, zakończona spektakularnym procesem sądowym z udziałem licznej publiczności i dziennikarzy – coś mi przypomina, choć u Akunina gatunek jest zdecydowanie lżejszy od karamazowskiego. O tym, że pisarz przywołuje w książce „Zbrodnię i karę” nie wspomnę.

Borys Akunin – „Pelagia i biały buldog”, seria Kryminał prowincjonalny, przekład Wiktor Dłuski, Wydawnictwo Noir sur Blanc, Warszawa 2007, ISBN 978-83-7392-241-9, ilość stron 330.

Wpis z bloga Moje Lektury

Na powitanie

2011-01-19T14:03:00.003+01:00

Wychodząc z założenia, że lepiej późno niż wcale: jestem. Ja czyli Ovillo.
Lubię wszystko, co się wiąże z szeroko rozumianym pojęciem "Rosji", w tym i literaturę z tego kręgu.
Czytelnicze blogowe wyzwanie to dobry pretekst, żeby się zmobilizować do powrotu i poczytać w końcu książki, które cierpliwie leżą na półce i czekają na swoją kolej (a doczekać się jakoś nie mogą).
W ramach "minimum" planuję:
1. Markiz de Custine "Listy z Rosji" (obiecałam to sobie po obejrzeniu filmu "Rosyjska arka". Kto nie widział, niech obejrzy koniecznie!)
2. Gieorgij Władimow "Wierny Rusłan" (to z kolei obiecałam pani egzaminator na egzaminie z literatury rosyjskiej, który gdzieś tam mi się trafił w zamierzchłej przeszłości. Wtedy nie przeczytałam, ale musiałam dać słowo, że brak nadrobię. W końcu trzeba by)
3. Izaak Babel "Dziennik 1920" (Bo sobie leży na półce)
4. ...hmmmm... Może jakiś Akunin, bo jeszcze nie wszystko czytałam. Albo Marinina, bo lubię.

Pozdrawiam wszystkich uczestników projektu, idę się rozejrzeć w Waszych lekturach :)

"Kolacja z zabójcą" Marinina Aleksandra

2011-01-18T14:42:00.001+01:00

Aby być przeczytaną książką u mnie w domu należy być albo do recenzji (czyli od wydawnictwa), albo z biblioteki. Czasem zdarzy się też, że uda się upolować lekturę pasującą do wyzwania. Wtedy los uśmiecha się do danej powieści, ściąga ją z półki i czaruje moją osobę. I muszę przyznać, że ciężkie jest życie moich książek, bo ciągle przybywa coś nowego, co wypycha kupione przeze mnie powieści na plan boczny. Całe szczęście "Kolacja z zabójcą" idealnie pasuje do wyzwania "Rosji w literaturze". Gdyby nie ten fakt, ta dobra powieść musiałaby jeszcze długo czekać na swoją kolej, a kto wie, czy wtedy na pewno spodobała mi się tak jak teraz?

Literacki debiut Pani Marininy opowiada o zabójstwie Iriny Fiłatowej, znanej i cenionej kryminolog z Instytutu Badawczo-Naukowego MSW (Ministerstwa Spraw Wewnętrznych). Zabójstwo wyglądało bardzo profesjonalnie na przypadek. Nie rozpoczęto by śledztwa, gdyby nie przypadek i Dima Zacharow, czekający pod jej mieszkaniem na pieniądze. Sprawą zajmie się moskiewska milicja, w tym Wiktor Aleksiejewicz Gordiejew, zwany "Pączkiem" i jego zespół.

Reszta recenzji znajduje się na moim blogu -> Wykredowana

"Manikiur dla nieboszczyka"- Daria Doncowa

2011-01-18T12:20:00.004+01:00

"Manikiur dla nieboszczyka" przypomina nieco powieść młodzieżową- bohaterka, postawiona w trudnej sytuacji dojrzewa, uczy się odpowiedzialności za inne osoby, dowiaduje się wielu rzeczy o własnych umiejętnościach i predyspozycjach, a do tego jeszcze opanowuje tak kluczowe umiejętności jak sprzątanie, gotowanie i organizacja czasu.
Szkopuł w tym, że bohaterka nie ma lat 13, 15 czy nawet 18, ale 36... Tak się bowiem zdarzyło, że przez lata była pod opieką mamusi, następnie bogatego męża, a do tego uprawiała zawód wymagający względnej izolacji- była harfistką.
Ciąg dalszy - TUTAJ.